Rachanie
gmina wiejska · pow. tomaszowski · woj. lubelskie · 4475 mieszk. (▼ 6,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 3,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 6,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 39 367 017 zł | 12 695 898 zł | 4 900 000 zł | 0,0% / 13,2% | 4359 | 9031 zł |
| 2026 prognoza | 35 428 782 zł | 6 865 490 zł | 4 900 000 zł | 5,0% / 11,1% | 4277 | 8284 zł |
| 2027 prognoza | 36 011 000 zł | 5 000 000 zł | 3 700 000 zł | 5,1% / 9,0% | 4194 | 8586 zł |
| 2028 prognoza | 36 906 000 zł | 5 000 000 zł | 2 500 000 zł | 4,9% / 8,5% | 4126 | 8945 zł |
| 2029 prognoza | 37 730 000 zł | 5 000 000 zł | 1 400 000 zł | 4,3% / 8,4% | 4036 | 9348 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 193 615 zł | 7 738 797 zł | 94,4% | 3 800 000 zł → 3 800 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 11 787 317 zł | 5 631 557 zł | 47,8% | 4 100 000 zł → 3 207 361 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 22 313 933 zł | 16 338 095 zł | 73,2% | 4 400 000 zł → 2 408 196 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 23 006 439 zł | 20 087 006 zł | 87,3% | 4 100 000 zł → 4 800 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 14 104 946 zł | 12 695 898 zł | 90,0% | 3 900 000 zł → 4 900 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
6 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 7 opinii składów orzekających RIO, Rachanie, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
11 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
11 gru 2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
11 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
22 sty 2026 · nr RIO.I.42.8.144.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
21 kwi 2026 · nr RIO.I.42.4.144.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
10 cze 2026 · nr RIO.I.42.5.144.2026 · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · bez odczytu
data nieznana · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Lublinie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 39 367 017 zł.
- Udział w PIT22,8%8 957 956 zł
- Subwencja ogólna24,4%9 611 781 zł
- Dotacje17,9%7 033 331 zł
- Dochody własne i pozostałe35%13 763 949 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 18 498 610 zł
- Potrzeby wyrównawcze6 190 381 zł
- Potrzeby ekologiczne36 930 zł
- Potrzeby rozwojowe982 846 zł
- Potrzeby oświatowe7 948 915 zł
- Potrzeby uzupełniające3 339 538 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 287 922 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
10 117 068 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
32 683 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3354 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 134 763 300 zł (30 115 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie29,3% · 11 750 514 zł
- Pozostałe działy23,2% · 9 288 844 zł
- Transport i drogi15,3% · 6 145 843 zł
- Administracja publiczna12,6% · 5 066 533 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,6% · 3 845 528 zł
- Pomoc społeczna5,0% · 2 016 486 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko4,9% · 1 951 165 zł
Ile gmina dokłada do szkół
4 741 164 złponad subwencję, czyli 1044 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 10 805 365 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 6 064 201 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 4 741 164 zł
Subwencja pokrywa 56,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 5 066 533 zł przeznaczonych na administrację 4 575 199 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 953 złna mieszkańca · 4 265 256 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 29 złna mieszkańca · 131 126 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 40 złna mieszkańca · 178 816 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Rachanie w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1095 zł1102. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8953 zł1285. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8797 zł1124. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa35,0%178. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie31,7%1882. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca331 zł1416. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-25800. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca953 zł1754. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca29 zł1951. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca40 zł1701. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Stawka podatku wobec sąsiadów · dane za 2026
Rachanie: stawka podatku od firm niższa niż mediana sąsiadów
O ile procent stawka podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą różni się od mediany stawek gmin graniczących, w którąkolwiek stronę. Sąsiad dzieli z gminą rynek i okolicę, więc różnica przez granicę nie wynika z położenia.
100. percentyl z 362 · wyżej = większa różnica stawki wobec gmin graniczących, w którąkolwiek stronęZmiana rok do roku · dane za 2025
Rachanie: spadek wydatków na pomoc społeczna
Zmiana wydatków w dziale „Pomoc społeczna" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)