Racibórz
gmina miejska · pow. raciborski · woj. śląskie · 48 750 mieszk. (▼ 5,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Gmina nie wypracowuje nadwyżki bieżącej (2023–2025), więc długu nie ma z czego spłacać.
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 9,6% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 6,1% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 383 199 299 zł | 76 150 164 zł | 105 220 855 zł | 0,0% / -2,0% | 48 997 | 7821 zł |
| 2026 prognoza | 446 796 651 zł | 97 995 857 zł | 100 106 170 zł | 3,4% / 5,5% | 48 623 | 9189 zł |
| 2027 prognoza | 412 620 560 zł | 47 844 868 zł | 94 824 468 zł | 3,2% / 4,6% | 48 305 | 8542 zł |
| 2028 prognoza | 400 837 770 zł | 26 179 706 zł | 90 169 869 zł | 2,9% / 4,4% | 48 048 | 8342 zł |
| 2029 prognoza | 394 942 023 zł | 11 075 587 zł | 85 186 981 zł | 2,8% / 4,1% | 47 723 | 8276 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 54 256 704 zł | 42 248 664 zł | 77,9% | 37 596 319 zł → 37 541 435 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 48 411 514 zł | 44 508 807 zł | 91,9% | 36 176 005 zł → 34 957 163 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 74 611 203 zł | 73 710 678 zł | 98,8% | 32 971 671 zł → 33 423 920 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 115 230 376 zł | 79 801 810 zł | 69,3% | 44 269 433 zł → 62 197 946 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 105 303 061 zł | 76 150 164 zł | 72,3% | 66 898 113 zł → 105 220 855 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Racibórz, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
11 gru 2025 · nr 4200.III.184.2025 III · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
11 gru 2025 · nr 4200.III.183.2025 III · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
19 sty 2026 · nr 4200.III.32.2026 III · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
19 sty 2026 · nr 4200.III.33.2026 III · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
24 sty 2025 · nr 4200.IV.42.2025 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
24 sty 2025 · nr 4200.IV.43.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 47 300 000 zł
15 paź 2025 · nr 4200.III.117.2025 III · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
24 kwi 2026 · nr 4200.III.74.2026 III · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
13 maj 2026 · nr 4200.III.87.2026 III · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
28 kwi 2025 · nr 4200.V.78.2025 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
20 cze 2025 · nr 4200.V.116.2025 V · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 322 988 323 zł.
- Udział w PIT22,4%72 450 916 zł
- Udział w CIT2,7%8 806 780 zł
- Subwencja ogólna21,1%68 270 236 zł
- Dotacje13,4%43 322 064 zł
- Dochody własne i pozostałe40,3%130 138 327 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 105 772 918 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne26 539 zł
- Potrzeby rozwojowe8 155 554 zł
- Potrzeby oświatowe97 590 825 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
15 268 144 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
194 238 229 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
5 504 819 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5207 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 2 623 755 026 zł (53 821 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie35,1% · 144 514 741 zł
- Pozostałe działy23,3% · 95 769 594 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko10,8% · 44 255 998 zł
- Administracja publiczna8,8% · 36 120 593 zł
- Transport i drogi8,7% · 35 808 127 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,5% · 30 779 235 zł
- Pomoc społeczna5,8% · 23 984 000 zł
Ile gmina dokłada do szkół
62 554 638 złponad subwencję, czyli 1273 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 124 279 020 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 61 724 382 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 62 554 638 zł
Subwencja pokrywa 49,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 36 120 593 zł przeznaczonych na administrację 29 600 188 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 585 złna mieszkańca · 28 521 599 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 10 złna mieszkańca · 508 747 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 12 złna mieszkańca · 569 842 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Racibórz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2158 zł1758. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8436 zł976. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7861 zł508. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa81,6%2306. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie18,3%725. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca158 zł861. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-117108. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca585 zł557. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca10 zł937. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca12 zł72. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)