Różan
gmina miejsko-wiejska · pow. makowski · woj. mazowieckie · 4176 mieszk. (▼ 3,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,6 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 8,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 50 384 318 zł | 16 516 533 zł | 9 999 984 zł | 0,0% / 12,8% | 4162 | 12 106 zł |
| 2026 prognoza | 49 595 528 zł | 12 079 955 zł | 7 799 988 zł | 6,6% / 14,2% | 4124 | 12 026 zł |
| 2027 prognoza | 50 297 112 zł | 10 434 475 zł | 5 599 992 zł | 6,3% / 16,3% | 4092 | 12 292 zł |
| 2028 prognoza | 49 330 711 zł | 8 348 920 zł | 3 399 996 zł | 5,8% / 15,9% | 4072 | 12 115 zł |
| 2029 prognoza | 50 463 131 zł | 8 364 685 zł | 1 200 000 zł | 5,3% / 15,6% | 4037 | 12 500 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 665 353 zł | 6 425 169 zł | 74,1% | 266 000 zł → 266 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 8 537 283 zł | 7 181 850 zł | 84,1% | 0 zł → 0 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 15 670 737 zł | 16 466 330 zł | 105,1% | 0 zł → 0 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 18 771 025 zł | 22 962 575 zł | 122,3% | 0 zł → 5 000 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 15 071 680 zł | 16 516 533 zł | 109,6% | 3 999 984 zł → 9 999 984 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
6 pozytywne · 2 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 8 opinii składów orzekających RIO, Różan, lata 2021–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
10 gru 2025 · nr 3.h./324/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
20 sty 2026 · nr 3.j./205/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
9 sty 2025 · nr 3.j./82/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 6 000 000 zł
18 cze 2025 · nr 3.1.a/20/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
23 kwi 2026 · nr 3.e./270/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
24 kwi 2025 · nr 3.e./303/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna z uwagami
6 cze 2025 · nr 3.f.1/281/2025 · uchwała (PDF)
2021
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna z uwagami
11 cze 2026 · nr 3.f.1/334/2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Warszawie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 50 384 318 zł.
- Udział w PIT23,8%12 014 760 zł
- Udział w CIT0,3%150 075 zł
- Subwencja ogólna10,4%5 222 561 zł
- Dotacje9,3%4 706 116 zł
- Dochody własne i pozostałe56,2%28 290 807 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 13 136 655 zł
- Potrzeby wyrównawcze3 029 663 zł
- Potrzeby ekologiczne71 419 zł
- Potrzeby rozwojowe1 176 683 zł
- Potrzeby oświatowe8 680 936 zł
- Potrzeby uzupełniające177 954 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
5 549 589 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
13 391 403 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
315 762 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4215 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 177 501 604 zł (42 505 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie27,3% · 14 572 840 zł
- Pozostałe działy22,9% · 12 211 246 zł
- Transport i drogi14,6% · 7 787 518 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko12,4% · 6 600 997 zł
- Administracja publiczna11,6% · 6 193 190 zł
- Pomoc społeczna7,1% · 3 800 929 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,1% · 2 173 560 zł
Ile gmina dokłada do szkół
22 409 873 złponad subwencję, czyli 5369 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 28 266 298 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 5 856 425 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 22 409 873 zł
Subwencja pokrywa 20,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 193 190 zł przeznaczonych na administrację 6 005 356 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1343 złna mieszkańca · 5 607 641 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 22 złna mieszkańca · 91 323 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 73 złna mieszkańca · 306 392 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Różan w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2395 zł1860. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca12 773 zł2322. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 065 zł2236. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa63,1%1566. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie31,0%1826. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca16 zł134. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji91828. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1343 zł2314. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca22 zł1706. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca73 zł2404. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)