Sarnaki
gmina wiejska · pow. łosicki · woj. mazowieckie · 3972 mieszk. (▼ 9,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,0 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,8% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 13,2% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 48 833 172 zł | 13 877 200 zł | 4 140 000 zł | 0,0% / 19,7% | 4033 | 12 108 zł |
| 2026 prognoza | 38 735 464 zł | 11 433 651 zł | 5 180 000 zł | 4,5% / 10,8% | 3998 | 9689 zł |
| 2027 prognoza | 32 591 499 zł | 1 442 603 zł | 4 220 000 zł | 4,3% / 8,8% | 3970 | 8209 zł |
| 2028 prognoza | 33 530 853 zł | 1 603 228 zł | 3 470 000 zł | 3,3% / 8,2% | 3945 | 8500 zł |
| 2029 prognoza | 34 464 117 zł | 1 690 827 zł | 2 870 000 zł | 2,6% / 7,7% | 3904 | 8828 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 3 577 116 zł | 3 186 203 zł | 89,1% | 5 960 000 zł → 5 960 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 3 004 413 zł | 3 584 923 zł | 119,3% | 6 006 212 zł → 5 691 412 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 20 417 037 zł | 26 234 335 zł | 128,5% | 5 810 000 zł → 5 810 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 21 643 968 zł | 14 743 684 zł | 68,1% | 5 100 000 zł → 5 100 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 10 780 195 zł | 13 877 200 zł | 128,7% | 4 140 000 zł → 4 140 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 3 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 12 opinii składów orzekających RIO, Sarnaki, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna z uwagami
4 gru 2025 · nr 3.c./242/2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
4 gru 2025 · nr 3.h./241/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
4 gru 2025 · nr 3.c./242/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
2 sty 2026 · nr 3.l./7/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
2 sty 2026 · nr 3.j./8/2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 400 000 zł
24 wrz 2026 · nr 3.2.b/92/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
3 sty 2025 · nr 3.l./15/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
3 sty 2025 · nr 3.j./20/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
17 kwi 2026 · nr 3.e./215/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
8 cze 2026 · nr 3.f.1/288/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
31 mar 2025 · nr 3.e./20 /2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
6 cze 2025 · nr 3.f.1/278/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Warszawie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 48 833 172 zł.
- Udział w PIT19,6%9 566 912 zł
- Subwencja ogólna8,7%4 253 929 zł
- Dotacje16,5%8 073 506 zł
- Dochody własne i pozostałe55,2%26 938 825 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 11 730 444 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne1 099 887 zł
- Potrzeby rozwojowe898 894 zł
- Potrzeby oświatowe7 770 624 zł
- Potrzeby uzupełniające1 961 039 zł
Korekta z tytułu zamożności
502 913 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
3 834 280 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
10 942 102 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
404 591 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6094 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 148 436 397 zł (37 371 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 2026502 913 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie26,3% · 11 763 545 zł
- Pozostałe działy21,6% · 9 679 509 zł
- Transport i drogi21,2% · 9 498 554 zł
- Administracja publiczna12,9% · 5 785 413 zł
- Pomoc społeczna8,4% · 3 745 228 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,1% · 2 284 771 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,6% · 2 047 004 zł
Ile gmina dokłada do szkół
5 467 224 złponad subwencję, czyli 1358 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 11 599 265 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 6 132 041 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 5 467 224 zł
Subwencja pokrywa 52,9% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 5 785 413 zł przeznaczonych na administrację 4 999 839 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1195 złna mieszkańca · 4 746 012 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 17 złna mieszkańca · 65 766 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 47 złna mieszkańca · 188 060 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Sarnaki w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1042 zł1063. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 280 zł2112. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 294 zł2272. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa51,6%1009. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie30,9%1821. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca305 zł1339. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-51479. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1195 zł2198. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca17 zł1433. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca47 zł1996. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)