Środa Śląska
gmina miejsko-wiejska · pow. średzki · woj. dolnośląskie · 19 709 mieszk. (▼ 0,7%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 4,3 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 8,2% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 182 099 268 zł | 28 691 128 zł | 58 208 892 zł | 0,0% / 13,0% | 19 924 | 9140 zł |
| 2026 prognoza | 211 210 228 zł | 66 000 589 zł | 77 857 661 zł | 4,3% / 3,9% | 19 940 | 10 592 zł |
| 2027 prognoza | 192 344 546 zł | 19 102 789 zł | 74 271 507 zł | 4,5% / 8,8% | 19 993 | 9621 zł |
| 2028 prognoza | 195 488 000 zł | 12 930 091 zł | 70 665 598 zł | 4,1% / 8,0% | 20 069 | 9741 zł |
| 2029 prognoza | 206 073 000 zł | 16 256 016 zł | 66 959 614 zł | 3,8% / 9,9% | 20 098 | 10 253 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 32 275 292 zł | 18 482 779 zł | 57,3% | 42 000 000 zł → 40 900 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 55 815 344 zł | 44 487 267 zł | 79,7% | 51 400 000 zł → 47 360 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 63 794 544 zł | 50 844 914 zł | 79,7% | 74 397 000 zł → 63 057 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 46 664 419 zł | 29 740 247 zł | 63,7% | 58 754 000 zł → 58 754 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 30 936 026 zł | 28 691 128 zł | 92,7% | 65 350 000 zł → 58 208 892 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
RIO we Wrocławiu nie ma jeszcze zaimportowanej opinii o Środa Śląska.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 156 563 832 zł.
- Udział w PIT18,4%28 861 591 zł
- Udział w CIT5,1%8 000 065 zł
- Subwencja ogólna18,8%29 445 303 zł
- Dotacje13,3%20 805 907 zł
- Dochody własne i pozostałe44,4%69 450 966 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 42 205 832 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne128 004 zł
- Potrzeby rozwojowe4 625 234 zł
- Potrzeby oświatowe37 452 594 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
2 899 429 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
82 214 673 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
4 639 346 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6461 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 105 055 261 zł (56 069 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 2025822 060 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie34,0% · 60 637 043 zł
- Pozostałe działy17,7% · 31 484 345 zł
- Transport i drogi13,2% · 23 575 954 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko12,3% · 21 945 846 zł
- Administracja publiczna9,8% · 17 444 241 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,5% · 16 848 670 zł
- Pomoc społeczna3,5% · 6 161 764 zł
Ile gmina dokłada do szkół
37 650 156 złponad subwencję, czyli 1904 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 63 604 117 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 25 953 961 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 37 650 156 zł
Subwencja pokrywa 40,8% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 17 444 241 zł przeznaczonych na administrację 13 947 922 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 652 złna mieszkańca · 12 845 646 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 26 złna mieszkańca · 514 527 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 30 złna mieszkańca · 587 749 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Środa Śląska w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2953 zł2078. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9036 zł1325. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9239 zł1393. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa81,1%2292. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie15,8%505. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca226 zł1115. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji572179. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca652 zł820. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca26 zł1865. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca30 zł1125. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)