Środa Wielkopolska
gmina miejsko-wiejska · pow. średzki · woj. wielkopolskie · 33 777 mieszk. (▲ 1,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 4,8 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
Wynik nadzoru RIO nad uchwałą WPF w tej migawce: z nieistotnym naruszeniem prawa.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 278 490 125 zł | 44 906 072 zł | 110 915 482 zł | 0,0% / 18,8% | 34 057 | 8177 zł |
| 2026 prognoza | 320 998 481 zł | 100 372 765 zł | 109 630 619 zł | 7,2% / 14,8% | 34 169 | 9394 zł |
| 2027 prognoza | 285 052 000 zł | 26 436 137 zł | 94 990 756 zł | 7,5% / 17,4% | 34 364 | 8295 zł |
| 2028 prognoza | 291 032 000 zł | 28 241 076 zł | 81 184 832 zł | 6,8% / 17,1% | 34 576 | 8417 zł |
| 2029 prognoza | 297 144 000 zł | 25 615 137 zł | 63 789 970 zł | 7,7% / 16,9% | 34 696 | 8564 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 23 205 490 zł | 19 369 633 zł | 83,5% | 91 154 448 zł → 91 847 983 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 34 527 891 zł | 36 251 191 zł | 105,0% | 102 875 960 zł → 92 895 188 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 32 436 429 zł | 32 732 806 zł | 100,9% | 110 582 562 zł → 102 344 237 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 45 364 567 zł | 33 224 238 zł | 73,2% | 117 009 315 zł → 111 901 844 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 44 649 567 zł | 44 906 072 zł | 100,6% | 111 901 844 zł → 110 915 482 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
1 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 1 opinii składów orzekających RIO, Środa Wielkopolska, lata 2025–2025.
2025
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 8 000 000 zł
25 wrz 2025 · nr SO.16.4010.110.2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Poznaniu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 258 756 489 zł.
- Udział w PIT20,6%53 230 181 zł
- Udział w CIT4%10 448 489 zł
- Subwencja ogólna18,7%48 466 596 zł
- Dotacje17,6%45 421 821 zł
- Dochody własne i pozostałe39,1%101 189 403 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 79 174 899 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne34 724 zł
- Potrzeby rozwojowe5 494 576 zł
- Potrzeby oświatowe73 645 599 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
5 867 545 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
142 819 238 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
9 642 105 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5537 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 951 253 120 zł (57 769 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie35,2% · 97 459 592 zł
- Pozostałe działy18,2% · 50 442 223 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko15,5% · 42 856 553 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,1% · 27 986 590 zł
- Transport i drogi8,8% · 24 364 659 zł
- Administracja publiczna7,5% · 20 636 921 zł
- Pomoc społeczna4,7% · 13 016 129 zł
Ile gmina dokłada do szkół
43 985 882 złponad subwencję, czyli 1305 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 90 229 205 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 46 243 323 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 43 985 882 zł
Subwencja pokrywa 51,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 20 636 921 zł przeznaczonych na administrację 14 410 303 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 389 złna mieszkańca · 13 136 220 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 23 złna mieszkańca · 782 717 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 15 złna mieszkańca · 491 366 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Środa Wielkopolska w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3284 zł2178. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8194 zł814. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8245 zł747. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa82,5%2334. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie11,2%189. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca105 zł639. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji1742363. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca389 zł39. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca23 zł1761. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca15 zł145. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)