Suraż
gmina miejsko-wiejska · pow. białostocki · woj. podlaskie · 1883 mieszk. (▼ 3,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,4 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 13,1% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 21 363 348 zł | 8 010 169 zł | 670 000 zł | 0,0% / 17,7% | 1855 | 11 517 zł |
| 2026 prognoza | 24 043 808 zł | 10 112 619 zł | 450 000 zł | 2,2% / 0,0% | 1835 | 13 103 zł |
| 2027 prognoza | 16 874 757 zł | 3 700 570 zł | 290 000 zł | 1,6% / 3,7% | 1822 | 9262 zł |
| 2028 prognoza | 16 367 000 zł | 2 560 000 zł | 130 000 zł | 1,4% / 10,7% | 1808 | 9053 zł |
| 2029 prognoza | 16 506 000 zł | 1 231 000 zł | 0 zł | 1,1% / 7,7% | 1789 | 9226 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 2 281 970 zł | 1 470 354 zł | 64,4% | 2 137 188 zł → 1 737 188 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 5 375 616 zł | 4 619 227 zł | 85,9% | 1 537 188 zł → 1 537 188 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 9 463 925 zł | 2 891 644 zł | 30,6% | 1 330 000 zł → 1 110 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 17 577 801 zł | 9 987 688 zł | 56,8% | 890 000 zł → 890 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 13 688 086 zł | 8 010 169 zł | 58,5% | 670 000 zł → 670 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 4 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Suraż, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
20 lis 2025 · nr RIO.II-00311-61/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
20 lis 2025 · nr RIO.II-00310-61/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
20 lis 2025 · nr RIO.II-00310-61/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
19 gru 2025 · nr RIO.II-00312-12/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
19 gru 2025 · nr RIO.II-00312-12/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
2 sty 2025 · nr RIO.II-00312-30/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
2 sty 2025 · nr RIO.II-00312-30/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
14 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-72/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
27 maj 2026 · nr RIO.II-00322-96/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
4 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-46/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
15 maj 2025 · nr RIO.II-00322-50/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 21 363 348 zł.
- Udział w PIT17,1%3 660 084 zł
- Udział w CIT0,1%13 199 zł
- Subwencja ogólna12%2 563 391 zł
- Dotacje13,8%2 958 678 zł
- Dochody własne i pozostałe57%12 167 996 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 5 962 673 zł
- Potrzeby wyrównawcze403 924 zł
- Potrzeby ekologiczne589 607 zł
- Potrzeby rozwojowe529 583 zł
- Potrzeby oświatowe3 586 202 zł
- Potrzeby uzupełniające853 357 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
2 772 815 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
4 462 302 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
35 962 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4744 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 61 191 135 zł (32 497 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy43,6% · 9 217 880 zł
- Oświata i wychowanie26,0% · 5 503 109 zł
- Administracja publiczna13,6% · 2 876 597 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,9% · 1 258 244 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko4,9% · 1 037 551 zł
- Pomoc społeczna4,3% · 916 727 zł
- Transport i drogi1,7% · 350 986 zł
Ile gmina dokłada do szkół
2 721 866 złponad subwencję, czyli 1439 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 5 058 882 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 2 337 016 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 2 721 866 zł
Subwencja pokrywa 46,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 2 876 597 zł przeznaczonych na administrację 2 761 884 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1359 złna mieszkańca · 2 559 408 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 5 złna mieszkańca · 9542 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 102 złna mieszkańca · 192 935 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Suraż w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca356 zł509. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 238 zł2103. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 345 zł2132. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa46,6%731. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie37,9%2195. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca74 zł471. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji11672. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1359 zł2322. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca5 zł363. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca102 zł2463. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)