Szerzyny
gmina wiejska · pow. tarnowski · woj. małopolskie · 7404 mieszk. (▼ 3,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 21 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 7,5% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 5,3% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 68 131 937 zł | 21 589 042 zł | 22 763 064 zł | 0,0% / 9,8% | 7258 | 9387 zł |
| 2026 prognoza | 60 326 641 zł | 15 072 404 zł | 25 561 585 zł | 7,6% / 9,1% | 7177 | 8406 zł |
| 2027 prognoza | 52 011 779 zł | 583 586 zł | 22 332 779 zł | 7,3% / 9,9% | 7116 | 7309 zł |
| 2028 prognoza | 53 103 898 zł | 346 920 zł | 19 309 966 zł | 6,9% / 8,8% | 7053 | 7529 zł |
| 2029 prognoza | 54 483 046 zł | 398 542 zł | 16 502 719 zł | 6,2% / 8,0% | 6992 | 7792 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 14 482 475 zł | 8 023 433 zł | 55,4% | 17 631 710 zł → 16 767 634 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 14 104 463 zł | 19 330 866 zł | 137,1% | 16 975 896 zł → 17 451 274 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 22 631 847 zł | 24 798 431 zł | 109,6% | 17 990 002 zł → 19 184 676 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 14 495 823 zł | 18 441 751 zł | 127,2% | 17 072 414 zł → 20 469 648 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 15 083 115 zł | 21 589 042 zł | 143,1% | 20 343 003 zł → 22 763 064 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
3 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 3 opinii składów orzekających RIO, Szerzyny, lata 2023–2025.
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
22 kwi 2026 · nr S.O.IX.423.8.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
2 cze 2026 · nr S.O.IX.424.13.2026 · uchwała (PDF)
2023
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
29 kwi 2025 · nr S.O.IX.423.7.2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 68 131 937 zł.
- Udział w PIT22,8%15 538 805 zł
- Udział w CIT0%9321 zł
- Subwencja ogólna31,6%21 539 724 zł
- Dotacje13,1%8 949 875 zł
- Dochody własne i pozostałe32,4%22 094 212 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 34 220 580 zł
- Potrzeby wyrównawcze11 872 740 zł
- Potrzeby ekologiczne796 335 zł
- Potrzeby rozwojowe1 454 471 zł
- Potrzeby oświatowe16 642 700 zł
- Potrzeby uzupełniające3 454 334 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
21 500 713 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
17 709 131 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
48 998 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3100 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 242 978 977 zł (32 817 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie32,9% · 23 305 515 zł
- Pozostałe działy30,1% · 21 370 935 zł
- Administracja publiczna10,9% · 7 716 522 zł
- Transport i drogi9,9% · 7 022 868 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,4% · 4 513 477 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,0% · 3 530 959 zł
- Pomoc społeczna4,8% · 3 429 170 zł
Ile gmina dokłada do szkół
8 321 123 złponad subwencję, czyli 1114 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 21 016 805 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 12 695 682 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 8 321 123 zł
Subwencja pokrywa 60,4% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 7 716 522 zł przeznaczonych na administrację 6 156 645 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 785 złna mieszkańca · 5 814 690 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 8 złna mieszkańca · 59 037 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 38 złna mieszkańca · 282 918 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Szerzyny w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3074 zł2114. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9574 zł1610. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9202 zł1376. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa35,7%199. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie30,5%1795. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca824 zł2131. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-28704. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca785 zł1285. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca8 zł649. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca38 zł1632. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Stawka podatku wobec sąsiadów · dane za 2026
Szerzyny: stawka podatku od firm niższa niż mediana sąsiadów
O ile procent stawka podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą różni się od mediany stawek gmin graniczących, w którąkolwiek stronę. Sąsiad dzieli z gminą rynek i okolicę, więc różnica przez granicę nie wynika z położenia.
96. percentyl z 328 · wyżej = większa różnica stawki wobec gmin graniczących, w którąkolwiek stronęZmiana rok do roku · dane za 2025
Szerzyny: skok wydatków na bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa
Zmiana wydatków w dziale „Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)