Szprotawa
gmina miejsko-wiejska · pow. żagański · woj. lubuskie · 18 604 mieszk. (▼ 5,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 12 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 4,9% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 9,7% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 174 040 953 zł | 45 514 711 zł | 71 740 730 zł | 0,0% / 11,0% | 18 950 | 9184 zł |
| 2026 prognoza | 285 529 164 zł | 142 548 279 zł | 74 526 794 zł | 13,3% / 8,2% | 18 875 | 15 127 zł |
| 2027 prognoza | 152 613 017 zł | 5 987 559 zł | 69 752 552 zł | 6,0% / 10,0% | 18 834 | 8103 zł |
| 2028 prognoza | 157 038 794 zł | 2 096 312 zł | 61 853 640 zł | 7,8% / 9,7% | 18 769 | 8367 zł |
| 2029 prognoza | 161 435 880 zł | 2 886 701 zł | 54 354 728 zł | 6,9% / 9,5% | 18 702 | 8632 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 15 044 218 zł | 11 316 991 zł | 75,2% | 57 906 607 zł → 57 908 729 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 35 309 025 zł | 36 097 584 zł | 102,2% | 54 033 167 zł → 54 033 167 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 54 831 278 zł | 62 137 735 zł | 113,3% | 49 620 000 zł → 61 908 260 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 75 340 836 zł | 34 689 437 zł | 46,0% | 52 841 763 zł → 66 149 206 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 76 774 851 zł | 45 514 711 zł | 59,3% | 63 818 734 zł → 71 740 730 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
6 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 6 opinii składów orzekających RIO, Szprotawa, lata 2025–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
16 gru 2025 · nr 713/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
2 lut 2026 · nr 142/2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 294 206 zł
24 sty 2025 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
16 sty 2025 · nr 106/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2025 · nr 105/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 21 484 312 zł
23 gru 2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Zielonej Górze. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 174 040 953 zł.
- Udział w PIT29,4%51 215 202 zł
- Udział w CIT0,6%960 477 zł
- Subwencja ogólna9,5%16 572 414 zł
- Dotacje17,6%30 655 392 zł
- Dochody własne i pozostałe42,9%74 637 467 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 53 716 056 zł
- Potrzeby wyrównawcze11 044 581 zł
- Potrzeby ekologiczne579 499 zł
- Potrzeby rozwojowe3 561 020 zł
- Potrzeby oświatowe36 409 588 zł
- Potrzeby uzupełniające2 121 368 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
18 390 304 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
57 057 309 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
812 684 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4311 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 768 176 231 zł (41 291 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie26,8% · 47 397 886 zł
- Pozostałe działy22,2% · 39 242 665 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko12,4% · 21 953 712 zł
- Transport i drogi12,1% · 21 474 300 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)12,1% · 21 446 688 zł
- Administracja publiczna7,5% · 13 315 378 zł
- Pomoc społeczna6,9% · 12 238 307 zł
Ile gmina dokłada do szkół
19 978 258 złponad subwencję, czyli 1063 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 46 251 058 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 26 272 800 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 19 978 258 zł
Subwencja pokrywa 56,8% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 13 315 378 zł przeznaczonych na administrację 10 589 782 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 526 złna mieszkańca · 9 780 501 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 22 złna mieszkańca · 407 700 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 22 złna mieszkańca · 401 580 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Szprotawa w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3856 zł2289. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9518 zł1585. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9355 zł1450. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa60,2%1444. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie21,6%1030. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca293 zł1306. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-109119. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca526 zł331. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca22 zł1707. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca22 zł537. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)