Turośl
gmina wiejska · pow. kolneński · woj. podlaskie · 4735 mieszk. (▼ 3,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 50 777 670 zł | 14 631 852 zł | 4 100 000 zł | 0,0% / 16,1% | 4720 | 10 758 zł |
| 2026 prognoza | 50 743 567 zł | 10 356 618 zł | 2 700 000 zł | 4,2% / 12,3% | 4703 | 10 790 zł |
| 2027 prognoza | 50 244 178 zł | 6 800 000 zł | 1 700 000 zł | 3,2% / 4,3% | 4681 | 10 734 zł |
| 2028 prognoza | 51 434 400 zł | 6 440 000 zł | 700 000 zł | 2,9% / 5,4% | 4641 | 11 083 zł |
| 2029 prognoza | 53 191 000 zł | 7 000 000 zł | 0 zł | 2,0% / 5,4% | 4623 | 11 506 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 7 353 615 zł | 4 464 053 zł | 60,7% | 7 640 000 zł → 6 640 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 613 743 zł | 6 154 706 zł | 48,8% | 6 640 000 zł → 5 240 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 18 167 710 zł | 15 572 189 zł | 85,7% | 5 240 000 zł → 3 800 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 14 475 914 zł | 11 731 873 zł | 81,0% | 3 800 000 zł → 5 500 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 12 493 154 zł | 14 631 852 zł | 117,1% | 4 100 000 zł → 4 100 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Turośl, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
18 lis 2025 · nr RIO.II-00310-41/2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
18 lis 2025 · nr RIO.II-00311-41/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
31 gru 2025 · nr RIO.II-00312-7/2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 1 780 958 zł
30 wrz 2025 · nr RIO.II-00313-47/2025 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
17 sty 2025 · nr RIO.II-00312-91/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
17 sty 2025 · nr RIO.II-00312-91/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
17 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-148/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
20 maj 2026 · nr RIO.II-00322-72/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
2 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-47/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
13 maj 2025 · nr RIO.II-00322-39/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 50 777 670 zł.
- Udział w PIT13,3%6 732 426 zł
- Udział w CIT0%9000 zł
- Subwencja ogólna40,4%20 505 285 zł
- Dotacje13,9%7 071 043 zł
- Dochody własne i pozostałe32,4%16 459 915 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 30 214 471 zł
- Potrzeby wyrównawcze18 361 318 zł
- Potrzeby ekologiczne530 785 zł
- Potrzeby rozwojowe866 260 zł
- Potrzeby oświatowe10 456 108 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
24 896 473 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
7 713 681 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
41 907 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
1700 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 110 056 102 zł (23 243 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie37,1% · 18 311 925 zł
- Pozostałe działy19,6% · 9 655 578 zł
- Transport i drogi17,9% · 8 845 491 zł
- Administracja publiczna9,6% · 4 747 354 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,0% · 3 926 511 zł
- Pomoc społeczna4,3% · 2 102 512 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko3,6% · 1 782 174 zł
Ile gmina dokłada do szkół
7 906 342 złponad subwencję, czyli 1662 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 17 042 878 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 9 136 536 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 7 906 342 zł
Subwencja pokrywa 53,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 747 354 zł przeznaczonych na administrację 4 418 151 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 876 złna mieszkańca · 4 146 723 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 13 złna mieszkańca · 63 385 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 44 złna mieszkańca · 208 042 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Turośl w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca866 zł918. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 427 zł1917. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca10 724 zł1990. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa24,7%8. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie29,6%1732. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca571 zł1853. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-19981. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca876 zł1542. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca13 zł1234. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca44 zł1882. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)