Uchanie
gmina wiejska · pow. hrubieszowski · woj. lubelskie · 3885 mieszk. (▼ 9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,4 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 8,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 32 258 266 zł | 8 676 587 zł | 3 616 534 zł | 0,0% / 11,5% | 3827 | 8429 zł |
| 2026 prognoza | 27 440 720 zł | 2 482 622 zł | 4 486 266 zł | 1,9% / -3,2% | 3728 | 7361 zł |
| 2027 prognoza | 31 248 617 zł | 2 107 390 zł | 4 011 998 zł | 3,2% / 6,5% | 3650 | 8561 zł |
| 2028 prognoza | 30 475 223 zł | 1 180 031 zł | 3 537 730 zł | 3,0% / 8,2% | 3566 | 8546 zł |
| 2029 prognoza | 31 012 216 zł | 1 245 698 zł | 3 063 462 zł | 2,9% / 8,2% | 3476 | 8922 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 2 439 923 zł | 899 089 zł | 36,8% | 3 712 230 zł → 3 712 230 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 6 711 600 zł | 4 207 600 zł | 62,7% | 3 588 650 zł → 3 588 650 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 12 681 416 zł | 9 659 936 zł | 76,2% | 5 221 070 zł → 4 221 070 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 17 452 000 zł | 8 690 051 zł | 49,8% | 4 746 802 zł → 3 746 802 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 5 420 475 zł | 8 676 587 zł | 160,1% | 4 372 534 zł → 3 616 534 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
6 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 7 opinii składów orzekających RIO, Uchanie, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
20 lis 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
20 lis 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
20 lis 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
12 sty 2026 · nr RIO.I.42.8.200.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
7 kwi 2026 · nr RIO.I.42.4.200.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
30 kwi 2026 · nr RIO.I.42.5.200.2026 · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · bez odczytu
data nieznana · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Lublinie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 32 258 266 zł.
- Udział w PIT20,1%6 493 660 zł
- Udział w CIT0%2479 zł
- Subwencja ogólna25,6%8 267 726 zł
- Dotacje20%6 439 815 zł
- Dochody własne i pozostałe34,3%11 054 587 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 14 349 889 zł
- Potrzeby wyrównawcze4 208 520 zł
- Potrzeby ekologiczne5820 zł
- Potrzeby rozwojowe715 465 zł
- Potrzeby oświatowe7 169 287 zł
- Potrzeby uzupełniające2 250 797 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
8 912 964 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
7 648 321 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
15 107 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3616 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 106 285 368 zł (27 358 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie43,5% · 14 065 941 zł
- Pozostałe działy21,6% · 6 988 216 zł
- Administracja publiczna13,3% · 4 315 406 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,7% · 2 827 028 zł
- Pomoc społeczna6,5% · 2 090 608 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko4,1% · 1 336 349 zł
- Transport i drogi2,2% · 712 599 zł
Ile gmina dokłada do szkół
5 085 899 złponad subwencję, czyli 1288 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 10 318 617 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 5 232 718 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 5 085 899 zł
Subwencja pokrywa 50,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 315 406 zł przeznaczonych na administrację 2 552 406 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 608 złna mieszkańca · 2 361 107 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 16 złna mieszkańca · 63 228 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 33 złna mieszkańca · 128 070 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Uchanie w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca931 zł969. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8323 zł896. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8303 zł782. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa35,0%182. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie26,8%1493. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca140 zł777. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-21917. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca608 zł667. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca16 zł1413. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca33 zł1337. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)