Przejdź do treści
z-dykty.pl

Wąchock

gmina miejsko-wiejska · pow. starachowicki · woj. świętokrzyskie · 6152 mieszk. (▼ 5,7%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Jak się tu mieszka

Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi

Sieci komunalne · 2025

Ludność z kanalizacją

75,2%

Pozostałym 24,8% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.

74

najmniejszy odseteknajwiększy

1838. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z wodociągiem

87,1%

najmniejszy odseteknajwiększy

623. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z siecią gazową

55,8%

najmniejszy odseteknajwiększy

1707. gmina z 2477

GUS BDL · 2024

Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.

Mieszkania oddane · 2025

3,6na 1000 mieszkańców

64

najmniejnajwięcej

1585. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 22 mieszkań

GUS BDL · 2025

2015: 92025: 22

Zasób gminy: 2637 mieszkań, 428,6 na 1000 mieszkańców, 32,6 m² na osobę.

Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.

Odpady komunalne · 2025

Odpady na mieszkańca

291kg na mieszkańca

najmniejnajwięcej

1064. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Zebrane selektywnie

47,3% zebranych selektywnie

najmniejszy udziałnajwiększy

1428. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Łącznie 1796 t odpadów zebranych w gminie.

Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.

Ile płacisz za śmieci · 2025

Opłata na mieszkańca

15 złmiesięcznie

184 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 6152 mieszkańców

Koszt systemu na mieszkańca

20 złmiesięcznie

245 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja

Bilans systemu: gmina dołożyła 5,03 zł miesięcznie na osobę z innych dochodów (opłata pokrywa 75% kosztu).

Miejsce 160 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.

To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.

Praca i zarobki

Mediana wynagrodzeń

6837 zł

Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.

20242025

Przeciętne wynagrodzenie (czerwiec)7749 zł2025
Udział bezrobotnych w ludności w wieku produkcyjnym8,1%2025
Zarejestrowani bezrobotni280osoby2025
W tym bez pracy dłużej niż rok68,6%2025

Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.

Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej

Korzystający, 2024

387

Tylu mieszkańców gminy Wąchock żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 6,1% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).

  • poniżej kryterium dochodowego19450,1%
  • powyżej kryterium dochodowego19349,9%

20092024

Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.

źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Firmy w REGON · 2025

982na 10 tys. mieszkańców

45

najmniejnajwięcej

1124. gmina z 2479 · 57 nowych i 44 wykreślonych na 10 tys., 49 fundacji i stowarzyszeń

GUS BDL · 2025

REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.

Struktura wieku · 2025

78nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem

87

najmniejnajwięcej

2168. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

wiek przedprodukcyjny 14,7%wiek produkcyjny 56,2%wiek poprodukcyjny 29,1%

Gęstość zaludnienia: 75 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.

Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.

Prognoza ludności do 2040 r.

2022

6402

2030

5657

2040

4709

Zmiana 2022–2040: -26,4%.

Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Wąchock.

Dzieci i młodzież (0–17 lat)

970 → 507

Seniorzy (65 lat i więcej)

1526 → 1550

2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.

Prognoza ludności gmin do 2040 r.-26,4%(2040)Źródło urzędoweOtwórz stronę źródła ↗

Szkoły i przedszkola

Dzieci 3–6 lat objęte wychowaniem przedszkolnym82,4%2024
Współczynnik skolaryzacji – szkoły podstawowe84,1%2024
Uczniowie przyjeżdżający spoza gminy22osoby2024
Uczniowie wyjeżdżający poza gminę38osoby2024
Bilans dojazdów-16osoby2024

Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj wyjeżdża o 16 uczniów więcej, niż przyjeżdża.

Kultura i biblioteki

Czytelnicy bibliotek na 1000 mieszkańców155osoby2025
Wypożyczenia na czytelnika16,3wol.2025
Księgozbiór na 1000 mieszkańców5001,3wol.2025
Biblioteki na 10 tys. mieszkańców6,5szt.2025
Domy kultury i świetlice na 10 tys. mieszkańców1,6szt.2025
Uczestnicy imprez na 1000 mieszkańców875,9osoby2025

Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.

Drogi gminne

Drogi gminne38,6km2024
W tym o nawierzchni twardej80,8%2024
Drogi gruntowe7,4km2024
Drogi dla rowerów7,3km2025
Wypadki drogowe7szt.2024
Ofiary śmiertelne2osoby2024

Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.

Grunty gminy

Grunty gminy ogółem142ha2025
W gminnym zasobie nieruchomości0ha2021
Oddane w użytkowanie wieczyste1ha2025

Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.

Spis powszechny 2021

Wykształcenie mieszkańców od 13 lat

  • Wyższe104218,8%
  • Średnie i policealne203836,7%
  • Zasadnicze zawodowe143525,8%
  • Gimnazjalne1412,5%
  • Podstawowe67812,2%
  • Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia1292,3%
  • Nieustalone921,7%

Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka

  • przed 1918351,6%
  • 1918–194431414,5%
  • 1945–197080937,4%
  • 1971–197829813,8%
  • 1979–198827112,5%
  • 1989–20021918,8%
  • 2003–20111316,1%
  • 2012–2016572,6%
  • 2017–2021562,6%
Mieszkania z łazienką77,2%2021
Przeciętna liczba osób w gospodarstwie domowym3,4osoby2021
Gospodarstwa jednoosobowe17,9%2021
Mieszkańcy mieszkający tu od urodzenia53,4%2021
Przybyli z zagranicy w latach 2011–2021363osoby2021
Wskaźnik zatrudnienia (15+)47,3%2021

Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.

Nieruchomości i przestrzeń

Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę

Ile kosztuje metr

Mieszkanie

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).

Działka budowlana

329 złza m² gruntu

mediana z 16 transakcji w 2023 r.

typowa powierzchnia: 810,1 m²

2021–2023; lata poniżej progu pominięte

Działka rolna lub leśna

11 złza m² gruntu

mediana z 29 transakcji w 2023 r.

typowa powierzchnia: 2202 m²

2021–2023; lata poniżej progu pominięte

Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗

Co gmina sprzedała

W 2023 r. samorząd sprzedał 2 nieruchomości za łącznie 84 900 zł.

  • w przetargu:2
  • bez przetargu:0(0%)
  • pozostałe:0

Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.

Ograniczenia terenu

W strefie zalewowej

3,6%

powierzchni gminy · pomiar na 8168 punktach

Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.

Największa forma ochrony: park krajobrazowy

94,3%

powierzchni gminy

Sieradowicki Park Krajobrazowy, Sieradowicki Park Krajobrazowy - otulina

Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.

Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗

Plany miejscowe

Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.

Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.

Odstępstwa w tym rozdziale

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)