Wałcz
gmina miejska · pow. wałecki · woj. zachodniopomorskie · 22 972 mieszk. (▼ 5,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 5,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,7% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 176 570 477 zł | 14 664 028 zł | 17 545 320 zł | 0,0% / 4,4% | 23 339 | 7565 zł |
| 2026 prognoza | 169 280 245 zł | 33 721 611 zł | 18 867 737 zł | 2,3% / 6,5% | 23 198 | 7297 zł |
| 2027 prognoza | 172 886 393 zł | 18 457 078 zł | 16 337 289 zł | 2,4% / 6,5% | 23 100 | 7484 zł |
| 2028 prognoza | 170 010 381 zł | 10 831 787 zł | 13 806 842 zł | 2,3% / 6,1% | 22 998 | 7392 zł |
| 2029 prognoza | 174 620 171 zł | 10 709 222 zł | 11 437 802 zł | 2,0% / 5,7% | 22 868 | 7636 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 13 703 189 zł | 13 407 926 zł | 97,8% | 13 343 479 zł → 13 343 479 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 13 504 120 zł | 20 718 339 zł | 153,4% | 11 935 710 zł → 10 935 710 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 41 589 765 zł | 35 412 841 zł | 85,1% | 8 843 200 zł → 9 843 200 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 38 669 557 zł | 34 376 426 zł | 88,9% | 6 794 750 zł → 19 732 946 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 16 533 325 zł | 14 664 028 zł | 88,7% | 17 517 047 zł → 17 545 320 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Wałcz, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
26 lis 2025 · nr 50.126.8.2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
26 lis 2025 · nr 50.126.10.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
26 lis 2025 · nr 50.126.9.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
5 sty 2026 · nr 501.126.1.2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
5 sty 2026 · nr 501.126.2.2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 3 750 464 zł
18 maj 2026 · nr 511.126.1.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2025 · nr 50.126.1.2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
8 kwi 2026 · nr 501.126.3.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
18 maj 2026 · nr 501.126.4.2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2025 · nr 50.126.3.2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
18 cze 2025 · nr 50.126.5.2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Szczecinie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 161 892 496 zł.
- Udział w PIT19,1%30 854 160 zł
- Udział w CIT1,5%2 357 369 zł
- Subwencja ogólna20,9%33 771 073 zł
- Dotacje13,4%21 702 492 zł
- Dochody własne i pozostałe45,2%73 207 402 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 44 176 499 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne95 950 zł
- Potrzeby rozwojowe3 898 183 zł
- Potrzeby oświatowe40 182 366 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
3 338 892 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
85 778 003 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
2 414 073 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5269 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 155 524 664 zł (50 301 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie35,3% · 57 235 786 zł
- Pozostałe działy15,3% · 24 836 964 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko12,9% · 20 980 206 zł
- Pomoc społeczna10,3% · 16 727 050 zł
- Administracja publiczna10,0% · 16 244 799 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,0% · 14 591 897 zł
- Transport i drogi7,2% · 11 672 921 zł
Ile gmina dokłada do szkół
27 779 264 złponad subwencję, czyli 1195 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 55 252 612 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 27 473 348 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 27 779 264 zł
Subwencja pokrywa 49,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 16 244 799 zł przeznaczonych na administrację 13 307 737 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 525 złna mieszkańca · 12 068 859 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 23 złna mieszkańca · 519 102 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 31 złna mieszkańca · 719 776 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wałcz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca764 zł856. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7065 zł171. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7686 zł410. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa85,5%2412. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie9,0%94. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca86 zł540. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-106125. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca525 zł330. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca23 zł1735. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca31 zł1226. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)