Wałcz
gmina wiejska · pow. wałecki · woj. zachodniopomorskie · 12 026 mieszk. (▼ 1,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 7,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 100 166 713 zł | 15 042 168 zł | 0 zł | 0,0% / 6,4% | 12 181 | 8223 zł |
| 2026 prognoza | 101 183 264 zł | 13 275 041 zł | 0 zł | 0,0% / -1,4% | 12 191 | 8300 zł |
| 2027 prognoza | 104 205 687 zł | 11 961 730 zł | 0 zł | 0,0% / 6,8% | 12 198 | 8543 zł |
| 2028 prognoza | 98 421 981 zł | 5 654 592 zł | 0 zł | 0,0% / 2,5% | 12 205 | 8064 zł |
| 2029 prognoza | 101 023 796 zł | 5 329 535 zł | 0 zł | 0,0% / 2,0% | 12 208 | 8275 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 6 919 722 zł | 5 961 004 zł | 86,1% | 0 zł → 0 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 8 137 217 zł | 9 924 268 zł | 122,0% | 0 zł → 0 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 24 113 018 zł | 24 023 664 zł | 99,6% | 0 zł → 0 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 23 572 425 zł | 17 794 893 zł | 75,5% | 0 zł → 0 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 13 949 531 zł | 15 042 168 zł | 107,8% | 0 zł → 0 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 2 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 9 opinii składów orzekających RIO, Wałcz, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna z uwagami
25 lis 2025 · nr 50.125.8.2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
25 lis 2025 · nr 50.125.10.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
25 lis 2025 · nr 50.125.9.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
8 sty 2026 · nr 501.125.1.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
7 sty 2025 · nr 50.125.1.2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
3 kwi 2026 · nr 501.125.2.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
29 maj 2026 · nr 501.125.3.2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
15 kwi 2025 · nr 50.125.3.2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2025 · nr 50.125.5.2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Szczecinie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 100 166 713 zł.
- Udział w PIT31,4%31 428 352 zł
- Udział w CIT0,4%392 685 zł
- Subwencja ogólna14,2%14 193 021 zł
- Dotacje15,1%15 161 765 zł
- Dochody własne i pozostałe38,9%38 990 890 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 41 830 382 zł
- Potrzeby wyrównawcze5 379 367 zł
- Potrzeby ekologiczne3 055 542 zł
- Potrzeby rozwojowe2 024 615 zł
- Potrzeby oświatowe25 198 431 zł
- Potrzeby uzupełniające6 172 427 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
20 161 006 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
33 962 416 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
101 747 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4434 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 462 553 607 zł (38 463 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie37,7% · 37 252 272 zł
- Pozostałe działy24,3% · 24 040 901 zł
- Administracja publiczna13,0% · 12 854 401 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,5% · 7 384 240 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,2% · 7 092 362 zł
- Pomoc społeczna6,8% · 6 735 590 zł
- Transport i drogi3,5% · 3 452 381 zł
Ile gmina dokłada do szkół
21 399 528 złponad subwencję, czyli 1777 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 37 970 407 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 16 570 879 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 21 399 528 zł
Subwencja pokrywa 43,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 12 854 401 zł przeznaczonych na administrację 11 728 750 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 912 złna mieszkańca · 10 970 438 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 35 złna mieszkańca · 420 129 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 28 złna mieszkańca · 338 183 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wałcz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca0 zł1. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8217 zł831. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8329 zł795. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa64,9%1656. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie15,2%460. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca124 zł726. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji231989. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca912 zł1644. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca35 zł2089. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca28 zł994. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Wałcz: skok wydatków na kultura i ochrona dziedzictwa narodowego
Zmiana wydatków w dziale „Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Finansowanie oświaty · dane za 2024
Wałcz: ile oświaty gmina finansuje z własnych dochodów
Zestawienie wydatków gminy na szkoły z subwencją oświatową, którą na ten cel przekazało państwo. Obie kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego gminy.
5. percentyl z 2477 · wyżej = większą część kosztów oświaty pokryło państwoWydatki na promocję gminy · dane za 2024
Wałcz: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)