Walim
gmina wiejska · pow. wałbrzyski · woj. dolnośląskie · 5291 mieszk. (▼ 2,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 59 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 5,7% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 1,3% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 56 350 128 zł | 16 501 676 zł | 25 662 746 zł | 0,0% / 3,5% | 5310 | 10 612 zł |
| 2026 prognoza | 58 329 364 zł | 19 977 831 zł | 25 062 746 zł | 6,0% / 2,0% | 5304 | 10 997 zł |
| 2027 prognoza | 43 280 393 zł | 3 235 887 zł | 24 282 746 zł | 5,1% / 9,9% | 5324 | 8129 zł |
| 2028 prognoza | 44 528 901 zł | 2 854 436 zł | 23 100 746 zł | 5,9% / 9,5% | 5345 | 8331 zł |
| 2029 prognoza | 44 270 451 zł | 1 117 960 zł | 21 650 746 zł | 6,3% / 9,2% | 5345 | 8283 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 7 752 005 zł | 4 533 498 zł | 58,5% | 11 821 238 zł → 11 834 664 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 4 704 474 zł | 6 535 559 zł | 138,9% | 10 990 158 zł → 9 156 528 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 18 304 263 zł | 9 381 475 zł | 51,3% | 18 562 040 zł → 18 564 163 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 32 734 000 zł | 17 934 173 zł | 54,8% | 21 662 000 zł → 25 663 779 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 18 003 256 zł | 16 501 676 zł | 91,7% | 25 662 000 zł → 25 662 746 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Walim, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
9 gru 2025 · nr X/45/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
9 gru 2025 · nr X/46/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
9 gru 2025 · nr X/47/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
2 kwi 2025 · nr III/35/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
15 sty 2026 · nr X/13/2026 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
15 sty 2026 · nr X/14/2026 · rejestr izby
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
17 sty 2025 · nr III/8/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
15 kwi 2026 · nr X/36/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
25 maj 2026 · nr X/52/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 kwi 2025 · nr III/49/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
22 maj 2025 · nr III/67/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 56 350 128 zł.
- Udział w PIT27,6%15 550 285 zł
- Udział w CIT0,1%45 811 zł
- Subwencja ogólna7,2%4 078 169 zł
- Dotacje16,3%9 191 940 zł
- Dochody własne i pozostałe48,8%27 483 922 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 15 529 755 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne416 016 zł
- Potrzeby rozwojowe1 202 406 zł
- Potrzeby oświatowe9 817 678 zł
- Potrzeby uzupełniające4 093 655 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
5 908 647 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
17 043 501 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
148 487 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5170 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 247 652 640 zł (46 806 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie22,6% · 12 883 909 zł
- Pozostałe działy19,8% · 11 266 536 zł
- Transport i drogi17,3% · 9 840 110 zł
- Pomoc społeczna15,7% · 8 919 070 zł
- Administracja publiczna11,2% · 6 359 602 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,9% · 3 927 096 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,6% · 3 787 506 zł
Ile gmina dokłada do szkół
12 144 589 złponad subwencję, czyli 2280 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 18 777 584 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 6 632 995 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 12 144 589 zł
Subwencja pokrywa 35,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 359 602 zł przeznaczonych na administrację 6 150 131 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1079 złna mieszkańca · 5 708 218 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 34 złna mieszkańca · 177 776 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 50 złna mieszkańca · 264 138 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Walim w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca4850 zł2395. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 770 zł2007. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca10 650 zł1977. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa53,2%1102. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie28,9%1681. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca143 zł794. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-11620. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1079 zł2010. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca34 zł2065. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca50 zł2057. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Walim: spadek wydatków na oświata i wychowanie
Zmiana wydatków w dziale „Oświata i wychowanie" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Opłata za odpady wobec bliźniaków · dane za 2025
Walim: opłata za odpady wyższa niż w gminach najbardziej podobnych
Ile wynosi pobrana opłata za odpady na mieszkańca w tej gminie na tle dwóch odniesień naraz: gmin tego samego typu i tej samej wielkości oraz ośmiu gmin najbardziej do niej podobnych pod względem cech liczbowych.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)