Wąsosz
gmina wiejska · pow. grajewski · woj. podlaskie · 3212 mieszk. (▼ 6,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,0 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,1% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 16,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 35 916 805 zł | 14 386 771 zł | 186 560 zł | 0,0% / 29,1% | 3203 | 11 213 zł |
| 2026 prognoza | 34 143 650 zł | 11 824 850 zł | 0 zł | 1,0% / 15,0% | 3165 | 10 788 zł |
| 2027 prognoza | 26 046 914 zł | 3 756 198 zł | 0 zł | 0,4% / 14,7% | 3132 | 8316 zł |
| 2028 prognoza | 25 447 440 zł | 2 650 000 zł | 0 zł | 0,3% / 11,8% | 3109 | 8185 zł |
| 2029 prognoza | 25 992 036 zł | 2 470 000 zł | 0 zł | 0,2% / 10,7% | 3079 | 8442 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 163 246 zł | 5 756 110 zł | 70,5% | 661 272 zł → 500 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 616 161 zł | 6 661 251 zł | 52,8% | 2 794 198 zł → 883 202 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 18 571 160 zł | 17 562 413 zł | 94,6% | 1 551 507 zł → 684 160 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 20 944 217 zł | 16 102 158 zł | 76,9% | 3 032 587 zł → 1 523 997 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 17 696 485 zł | 14 386 771 zł | 81,3% | 3 899 714 zł → 186 560 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Wąsosz, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
24 lis 2025 · nr RIO.II-00311-63/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
24 lis 2025 · nr RIO.II-00310-63/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
24 lis 2025 · nr RIO.II-00310-63/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
15 sty 2026 · nr RIO.II-00312-92/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
15 sty 2026 · nr RIO.II-00312-92/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
7 sty 2025 · nr RIO.II-00312-38/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
7 sty 2025 · nr RIO.II-00312-38/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
2 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-65/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2026 · nr RIO.II-00322-56/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
2 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-50/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
28 maj 2025 · nr RIO.II-00322-91/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 35 916 805 zł.
- Udział w PIT12,6%4 511 184 zł
- Subwencja ogólna29,6%10 624 524 zł
- Dotacje12,2%4 381 193 zł
- Dochody własne i pozostałe45,7%16 399 904 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 15 165 210 zł
- Potrzeby wyrównawcze7 996 487 zł
- Potrzeby ekologiczne59 688 zł
- Potrzeby rozwojowe789 783 zł
- Potrzeby oświatowe6 319 252 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 128 790 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
5 421 401 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
24 780 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
2664 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 74 526 315 zł (23 202 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Transport i drogi24,3% · 8 301 266 zł
- Oświata i wychowanie22,0% · 7 516 205 zł
- Administracja publiczna20,6% · 7 050 532 zł
- Pozostałe działy19,4% · 6 646 376 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,2% · 1 780 280 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,8% · 1 643 749 zł
- Pomoc społeczna3,7% · 1 262 505 zł
Ile gmina dokłada do szkół
2 360 645 złponad subwencję, czyli 725 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 7 286 438 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 4 925 793 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 2 360 645 zł
Subwencja pokrywa 67,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 7 050 532 zł przeznaczonych na administrację 2 897 898 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 848 złna mieszkańca · 2 722 383 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 4 złna mieszkańca · 13 254 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 51 złna mieszkańca · 162 261 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wąsosz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca58 zł264. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 648 zł1974. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 182 zł2096. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa31,5%82. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie42,1%2323. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca2096 zł2450. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-33575. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca848 zł1461. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca4 zł264. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca51 zł2073. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)