Węgierska Górka
gmina wiejska · pow. żywiecki · woj. śląskie · 14 146 mieszk. (▼ 3,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 10,4% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 116 504 736 zł | 19 251 906 zł | 6 400 000 zł | 0,0% / 19,0% | 14 374 | 8105 zł |
| 2026 prognoza | 124 746 639 zł | 35 195 320 zł | 5 800 000 zł | 1,3% / 4,7% | 14 314 | 8715 zł |
| 2027 prognoza | 114 382 884 zł | 8 176 618 zł | 5 000 000 zł | 1,1% / 6,7% | 14 302 | 7998 zł |
| 2028 prognoza | 113 990 043 zł | 3 395 064 zł | 4 000 000 zł | 1,2% / 4,6% | 14 275 | 7985 zł |
| 2029 prognoza | 116 587 341 zł | 1 403 624 zł | 3 000 000 zł | 1,1% / 2,5% | 14 233 | 8191 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 12 275 423 zł | 10 835 652 zł | 88,3% | 4 526 250 zł → 4 526 250 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 33 616 147 zł | 12 922 089 zł | 38,4% | 10 625 930 zł → 2 330 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 57 083 577 zł | 53 790 407 zł | 94,2% | 10 230 000 zł → 730 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 34 185 839 zł | 33 174 025 zł | 97,0% | 7 890 000 zł → 7 000 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 15 915 352 zł | 19 251 906 zł | 121,0% | 8 614 000 zł → 6 400 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Węgierska Górka, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
27 lis 2025 · nr 4200.II.126.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
27 lis 2025 · nr 4200.II.125.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
13 sty 2026 · nr 4200.II.12.2026 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
13 sty 2026 · nr 4200.II.11.2026 II · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.II.27.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.II.26.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
20 kwi 2026 · nr 4200.II.71.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2026 · nr 4200.II.103.2026 II · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
7 kwi 2025 · nr 4200.II.55.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
27 maj 2025 · nr 4200.I.108.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 116 504 736 zł.
- Udział w PIT41,3%48 119 358 zł
- Udział w CIT2%2 279 553 zł
- Subwencja ogólna13,4%15 638 170 zł
- Dotacje14,1%16 443 826 zł
- Dochody własne i pozostałe29,2%34 023 829 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 52 576 431 zł
- Potrzeby wyrównawcze4 883 214 zł
- Potrzeby ekologiczne263 046 zł
- Potrzeby rozwojowe2 909 388 zł
- Potrzeby oświatowe39 486 903 zł
- Potrzeby uzupełniające5 033 880 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
23 165 179 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
51 235 953 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
859 136 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4577 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 676 423 424 zł (47 817 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie48,4% · 53 420 686 zł
- Pozostałe działy13,3% · 14 696 005 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)11,0% · 12 113 816 zł
- Administracja publiczna8,2% · 9 082 283 zł
- Transport i drogi8,1% · 8 908 369 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,0% · 7 708 798 zł
- Pomoc społeczna4,0% · 4 372 946 zł
Ile gmina dokłada do szkół
23 105 690 złponad subwencję, czyli 1619 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 50 766 003 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 27 660 313 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 23 105 690 zł
Subwencja pokrywa 54,5% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 9 082 283 zł przeznaczonych na administrację 6 859 271 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 466 złna mieszkańca · 6 593 883 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 1 złna mieszkańca · 14 437 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 18 złna mieszkańca · 250 951 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Węgierska Górka w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca452 zł607. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7797 zł568. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8236 zł741. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa68,0%1797. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie17,5%649. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca510 zł1769. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-52327. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca466 zł159. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca1 zł33. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca18 zł296. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)