Wierzchlas
gmina wiejska · pow. wieluński · woj. łódzkie · 6340 mieszk. (▼ 2,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 9,0% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 2,1% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 73 431 862 zł | 32 497 554 zł | 9 444 686 zł | 0,0% / 15,1% | 6364 | 11 539 zł |
| 2026 prognoza | 95 621 841 zł | 46 364 987 zł | 10 540 258 zł | 5,3% / 2,3% | 6371 | 15 009 zł |
| 2027 prognoza | 53 476 500 zł | 2 000 000 zł | 7 905 193 zł | 6,2% / 10,2% | 6374 | 8390 zł |
| 2028 prognoza | 55 078 300 zł | 2 060 000 zł | 5 270 128 zł | 5,9% / 10,0% | 6379 | 8634 zł |
| 2029 prognoza | 56 178 500 zł | 2 101 000 zł | 2 635 063 zł | 5,7% / 9,8% | 6384 | 8800 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 238 421 zł | 6 286 369 zł | 76,3% | 10 682 555 zł → 10 341 166 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 8 615 543 zł | 5 356 571 zł | 62,2% | 12 800 738 zł → 10 064 902 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 23 830 798 zł | 15 811 114 zł | 66,3% | 14 001 161 zł → 9 993 876 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 27 797 414 zł | 15 893 361 zł | 57,2% | 15 785 876 zł → 8 446 977 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 20 326 750 zł | 32 497 554 zł | 159,9% | 12 605 092 zł → 9 444 686 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
Opinii tej izby jeszcze nie importujemy.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 73 431 862 zł.
- Udział w PIT24,3%17 815 563 zł
- Udział w CIT0,1%100 463 zł
- Subwencja ogólna21%15 423 816 zł
- Dotacje10,2%7 505 337 zł
- Dochody własne i pozostałe44,4%32 586 684 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 29 206 227 zł
- Potrzeby wyrównawcze4 936 933 zł
- Potrzeby ekologiczne434 398 zł
- Potrzeby rozwojowe1 085 138 zł
- Potrzeby oświatowe19 515 295 zł
- Potrzeby uzupełniające3 234 463 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
16 629 940 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
20 591 608 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
58 594 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4048 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 296 316 405 zł (46 738 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie31,9% · 24 726 949 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko30,4% · 23 633 382 zł
- Transport i drogi12,5% · 9 691 063 zł
- Pozostałe działy9,1% · 7 100 694 zł
- Administracja publiczna8,9% · 6 927 884 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,0% · 3 875 824 zł
- Pomoc społeczna2,2% · 1 672 362 zł
Ile gmina dokłada do szkół
8 078 656 złponad subwencję, czyli 1276 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 22 253 825 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 14 175 169 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 8 078 656 zł
Subwencja pokrywa 63,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 927 884 zł przeznaczonych na administrację 6 149 388 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 929 złna mieszkańca · 5 889 204 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 10 złna mieszkańca · 60 315 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 32 złna mieszkańca · 199 868 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wierzchlas w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1490 zł1384. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca12 244 zł2263. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 582 zł2173. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa41,0%435. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie41,9%2319. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca1498 zł2391. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji141909. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca929 zł1691. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca10 zł843. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca32 zł1242. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)