Wierzchosławice
gmina wiejska · pow. tarnowski · woj. małopolskie · 10 433 mieszk. (▼ 2,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,1% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 66 818 917 zł | 5 228 112 zł | 10 457 638 zł | 0,0% / 7,6% | 10 457 | 6390 zł |
| 2026 prognoza | 81 258 435 zł | 16 692 777 zł | 11 157 434 zł | 3,3% / 4,8% | 10 426 | 7794 zł |
| 2027 prognoza | 71 369 123 zł | 5 958 025 zł | 9 453 927 zł | 3,7% / 11,6% | 10 424 | 6847 zł |
| 2028 prognoza | 70 320 432 zł | 4 619 070 zł | 7 750 420 zł | 3,5% / 10,8% | 10 429 | 6743 zł |
| 2029 prognoza | 71 023 636 zł | 4 358 233 zł | 6 046 914 zł | 3,3% / 10,2% | 10 416 | 6819 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 11 362 848 zł | 8 062 049 zł | 71,0% | 8 612 501 zł → 7 884 501 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 5 623 928 zł | 6 772 259 zł | 120,4% | 8 960 831 zł → 6 567 101 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 21 085 396 zł | 26 357 564 zł | 125,0% | 9 373 290 zł → 9 379 004 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 18 045 583 zł | 16 803 042 zł | 93,1% | 12 061 817 zł → 12 061 817 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 15 764 725 zł | 5 228 112 zł | 33,2% | 13 348 338 zł → 10 457 638 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
4 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 4 opinii składów orzekających RIO, Wierzchosławice, lata 2025–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
20 sty 2026 · nr S.O.VII.4262.2.2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
20 sty 2026 · nr S.O.VII.4261.1.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
22 sty 2025 · nr S.O.VII.4262.2.2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
22 sty 2025 · nr S.O.VII.4261.4.2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 66 818 917 zł.
- Udział w PIT46,7%31 232 378 zł
- Udział w CIT0,4%252 312 zł
- Subwencja ogólna7,6%5 064 476 zł
- Dotacje14,5%9 658 987 zł
- Dochody własne i pozostałe30,8%20 610 765 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 31 748 191 zł
- Potrzeby wyrównawcze2 166 608 zł
- Potrzeby ekologiczne423 109 zł
- Potrzeby rozwojowe1 683 742 zł
- Potrzeby oświatowe20 739 095 zł
- Potrzeby uzupełniające6 735 637 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
9 777 286 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
34 206 146 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
437 294 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4744 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 465 400 676 zł (44 609 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie46,5% · 30 428 570 zł
- Pozostałe działy16,3% · 10 646 486 zł
- Administracja publiczna12,2% · 7 983 361 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,9% · 5 825 152 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,7% · 5 044 783 zł
- Transport i drogi4,3% · 2 784 059 zł
- Pomoc społeczna4,1% · 2 699 101 zł
Ile gmina dokłada do szkół
27 197 072 złponad subwencję, czyli 2600 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 40 790 600 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 13 593 528 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 27 197 072 zł
Subwencja pokrywa 33,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 7 983 361 zł przeznaczonych na administrację 6 021 475 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 536 złna mieszkańca · 5 591 798 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 10 złna mieszkańca · 108 812 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 31 złna mieszkańca · 320 865 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wierzchosławice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1002 zł1029. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca6270 zł19. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca6405 zł9. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa74,1%2035. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie7,0%37. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca170 zł922. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-181010. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca536 zł357. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca10 zł936. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca31 zł1188. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Inwestycje w cyklu wyborczym · dane za 2025
Wierzchosławice: inwestycje kadencji skupione w roku przed wyborami
Jaka część wydatków majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
98. percentyl z 232 · wyżej = większa część inwestycji kadencji przypadła na rok przed wyboramiZmiana rok do roku · dane za 2025
Wierzchosławice: skok wydatków na transport i łączność
Zmiana wydatków w dziale „Transport i łączność" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Dochody majątkowe w cyklu · dane za 2025
Wierzchosławice: dochody ze sprzedaży i dotacji skupione przed wyborami
Jaka część dochodów majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
Finansowanie oświaty · dane za 2024
Wierzchosławice: ile oświaty gmina finansuje z własnych dochodów
Zestawienie wydatków gminy na szkoły z subwencją oświatową, którą na ten cel przekazało państwo. Obie kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego gminy.
1. percentyl z 2477 · wyżej = większą część kosztów oświaty pokryło państwo
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)