Wilamowice
gmina miejsko-wiejska · pow. bielski · woj. śląskie · 18 328 mieszk. (▲ 2,6%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,8 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,7% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 145 750 911 zł | 19 199 292 zł | 12 418 992 zł | 0,0% / 9,0% | 18 199 | 8009 zł |
| 2026 prognoza | 127 353 822 zł | 9 447 027 zł | 12 979 067 zł | 3,3% / 3,0% | 18 241 | 6982 zł |
| 2027 prognoza | 126 615 763 zł | 2 662 305 zł | 9 625 747 zł | 3,4% / 4,6% | 18 315 | 6913 zł |
| 2028 prognoza | 128 932 112 zł | 2 750 000 zł | 7 058 651 zł | 2,5% / 4,8% | 18 394 | 7009 zł |
| 2029 prognoza | 132 542 212 zł | 3 390 000 zł | 4 483 163 zł | 2,4% / 5,1% | 18 430 | 7192 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 10 702 046 zł | 9 557 105 zł | 89,3% | 14 089 968 zł → 11 089 968 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 26 048 250 zł | 19 289 457 zł | 74,1% | 13 691 468 zł → 11 861 468 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 27 775 371 zł | 22 806 103 zł | 82,1% | 15 690 444 zł → 13 439 422 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 33 826 998 zł | 32 113 658 zł | 94,9% | 13 825 594 zł → 13 903 852 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 12 405 900 zł | 19 199 292 zł | 154,8% | 13 690 992 zł → 12 418 992 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
13 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 13 opinii składów orzekających RIO, Wilamowice, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
26 lis 2025 · nr 4200.I.188.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
26 lis 2025 · nr 4200.I.187.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2026 · nr 4200.I.25.2026 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2026 · nr 4200.I.26.2026 I · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 1 161 945 zł
8 maj 2026 · nr 4200.I.97.2026 I · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 260 277 zł
15 lip 2025 · nr 4200.I.143.2025 I · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
16 sty 2025 · nr 4200.II.18.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2025 · nr 4200.II.17.2025 I · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
13 kwi 2026 · nr 4200.I.71.2026 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
8 cze 2026 · nr 4200.I.115.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 1 500 000 zł
10 gru 2025 · nr 4200.I.230.2025 I · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
23 kwi 2025 · nr 4200.II.69.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
4 cze 2025 · nr 4200.I.125.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 145 750 911 zł.
- Udział w PIT48,7%70 987 719 zł
- Udział w CIT0,4%607 638 zł
- Subwencja ogólna5%7 292 229 zł
- Dotacje13,2%19 187 596 zł
- Dochody własne i pozostałe32,7%47 675 729 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 54 293 781 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne23 818 zł
- Potrzeby rozwojowe2 943 098 zł
- Potrzeby oświatowe47 632 172 zł
- Potrzeby uzupełniające3 694 693 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
10 665 893 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
76 699 732 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
839 017 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5395 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 031 334 736 zł (56 271 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie49,2% · 66 001 738 zł
- Pozostałe działy14,3% · 19 225 018 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,8% · 11 825 131 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,6% · 11 511 807 zł
- Administracja publiczna8,1% · 10 883 864 zł
- Transport i drogi7,9% · 10 597 585 zł
- Pomoc społeczna3,1% · 4 208 723 zł
Ile gmina dokłada do szkół
22 092 314 złponad subwencję, czyli 1208 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 52 641 293 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 30 548 979 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 22 092 314 zł
Subwencja pokrywa 58% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 883 864 zł przeznaczonych na administrację 8 153 142 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 417 złna mieszkańca · 7 651 007 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 8 złna mieszkańca · 139 960 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 20 złna mieszkańca · 362 176 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wilamowice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca678 zł796. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7325 zł290. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7952 zł549. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa67,9%1793. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie14,3%391. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca513 zł1779. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji412117. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca417 zł77. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca8 zł613. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca20 zł412. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)