Wschowa
gmina miejsko-wiejska · pow. wschowski · woj. lubuskie · 19 692 mieszk. (▼ 4,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 5,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,7% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,1% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 133 682 481 zł | 18 254 916 zł | 24 100 000 zł | 0,0% / 9,0% | 19 717 | 6780 zł |
| 2026 prognoza | 144 527 712 zł | 47 878 989 zł | 42 361 443 zł | 1,2% / 8,1% | 19 572 | 7384 zł |
| 2027 prognoza | 142 143 902 zł | 28 939 676 zł | 38 861 443 zł | 4,1% / 22,5% | 19 453 | 7307 zł |
| 2028 prognoza | 133 086 459 zł | 17 214 822 zł | 35 276 265 zł | 3,9% / 18,4% | 19 337 | 6882 zł |
| 2029 prognoza | 135 326 144 zł | 16 000 000 zł | 29 950 121 zł | 5,1% / 18,5% | 19 186 | 7053 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 5 528 657 zł | 4 573 861 zł | 82,7% | 25 300 000 zł → 25 300 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 7 734 705 zł | 6 038 639 zł | 78,1% | 25 300 000 zł → 24 100 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 21 774 123 zł | 21 288 086 zł | 97,8% | 24 100 000 zł → 24 100 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 19 343 203 zł | 5 888 833 zł | 30,4% | 24 100 000 zł → 24 100 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 24 139 298 zł | 18 254 916 zł | 75,6% | 24 100 000 zł → 24 100 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
2 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 2 opinii składów orzekających RIO, Wschowa, lata 2025–2025.
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
7 sty 2025 · nr 17/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
7 sty 2025 · nr 18/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Zielonej Górze. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 133 682 481 zł.
- Udział w PIT42,9%57 312 348 zł
- Udział w CIT1,5%1 959 160 zł
- Subwencja ogólna9,7%12 991 320 zł
- Dotacje17,3%23 170 518 zł
- Dochody własne i pozostałe28,6%38 249 135 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 51 373 847 zł
- Potrzeby wyrównawcze12 354 442 zł
- Potrzeby ekologiczne450 754 zł
- Potrzeby rozwojowe2 675 245 zł
- Potrzeby oświatowe35 893 406 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
10 864 721 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
63 143 353 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
4 376 764 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4274 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 863 144 990 zł (43 832 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie45,2% · 60 535 506 zł
- Pozostałe działy15,6% · 20 933 502 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)13,3% · 17 860 015 zł
- Administracja publiczna11,0% · 14 711 715 zł
- Transport i drogi6,2% · 8 246 677 zł
- Pomoc społeczna5,8% · 7 810 687 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko3,0% · 3 973 098 zł
Ile gmina dokłada do szkół
30 298 282 złponad subwencję, czyli 1527 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 53 794 431 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 23 496 149 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 30 298 282 zł
Subwencja pokrywa 43,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 14 711 715 zł przeznaczonych na administrację 13 127 546 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 634 złna mieszkańca · 12 484 990 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 17 złna mieszkańca · 338 029 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 15 złna mieszkańca · 304 527 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wschowa w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1224 zł1203. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca6808 zł79. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca6789 zł43. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa66,2%1723. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie13,6%345. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca15 zł127. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-94139. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca634 zł759. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca17 zł1477. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca15 zł182. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)