Wyry
gmina wiejska · pow. mikołowski · woj. śląskie · 9235 mieszk. (▲ 6,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 5,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 87 779 480 zł | 12 251 252 zł | 29 150 000 zł | 0,0% / 12,8% | 9363 | 9375 zł |
| 2026 prognoza | 89 729 677 zł | 18 309 923 zł | 31 700 000 zł | 2,9% / 7,5% | 9463 | 9482 zł |
| 2027 prognoza | 90 173 355 zł | 12 203 727 zł | 31 100 000 zł | 3,4% / 9,0% | 9594 | 9399 zł |
| 2028 prognoza | 84 517 696 zł | 4 075 545 zł | 30 116 000 zł | 3,7% / 7,5% | 9740 | 8677 zł |
| 2029 prognoza | 86 466 574 zł | 2 577 889 zł | 28 017 000 zł | 4,9% / 7,2% | 9852 | 8777 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 13 145 410 zł | 13 234 147 zł | 100,7% | 24 458 000 zł → 24 458 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 18 889 666 zł | 13 498 741 zł | 71,5% | 25 059 000 zł → 23 559 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 20 073 863 zł | 23 878 102 zł | 119,0% | 26 100 000 zł → 30 652 389 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 26 274 174 zł | 17 989 590 zł | 68,5% | 34 652 389 zł → 30 652 389 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 16 460 996 zł | 12 251 252 zł | 74,4% | 30 150 000 zł → 29 150 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 9 opinii składów orzekających RIO, Wyry, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
21 lis 2025 · nr 4200.IV.122.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
21 lis 2025 · nr 4200.IV.121.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2026 · nr 4200.IV.28.2026 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2026 · nr 4200.IV.29.2026 IV · uchwała (PDF)
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
13 sty 2025 · nr 4200.III.22.2025 III · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
21 kwi 2026 · nr 4200.IV.65.2026 IV · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2026 · nr 4200.IV.105.2026 IV · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
31 mar 2025 · nr 4200.III.66.2025 III · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2025 · nr 4200.III.107.2025 III · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 87 779 480 zł.
- Udział w PIT50,8%44 566 068 zł
- Udział w CIT0,7%573 160 zł
- Subwencja ogólna6,7%5 877 620 zł
- Dotacje7%6 141 420 zł
- Dochody własne i pozostałe34,9%30 621 211 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 30 900 811 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 856 484 zł
- Potrzeby oświatowe29 044 327 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
9 751 011 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
43 844 770 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 145 463 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6085 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 587 453 292 zł (63 612 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie44,0% · 36 749 070 zł
- Pozostałe działy14,6% · 12 194 002 zł
- Transport i drogi12,9% · 10 811 286 zł
- Administracja publiczna11,0% · 9 184 166 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko10,6% · 8 834 856 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)3,6% · 3 015 583 zł
- Pomoc społeczna3,4% · 2 825 934 zł
Ile gmina dokłada do szkół
11 883 190 złponad subwencję, czyli 1297 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 32 660 057 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 20 776 867 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 11 883 190 zł
Subwencja pokrywa 63,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 9 184 166 zł przeznaczonych na administrację 8 394 861 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 859 złna mieszkańca · 7 931 520 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 8 złna mieszkańca · 76 001 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 42 złna mieszkańca · 387 340 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wyry w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3161 zł2146. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9054 zł1340. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9505 zł1527. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa76,9%2143. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie14,7%413. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca263 zł1222. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji1002287. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca859 zł1494. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca8 zł676. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca42 zł1794. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Wyry: spadek wydatków na gospodarka mieszkaniowa
Zmiana wydatków w dziale „Gospodarka mieszkaniowa" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Opłata za odpady wobec bliźniaków · dane za 2025
Wyry: opłata za odpady wyższa niż w gminach najbardziej podobnych
Ile wynosi pobrana opłata za odpady na mieszkańca w tej gminie na tle dwóch odniesień naraz: gmin tego samego typu i tej samej wielkości oraz ośmiu gmin najbardziej do niej podobnych pod względem cech liczbowych.
Opłata za odpady wobec bliźniaków · dane za 2024
Wyry: opłata za odpady wyższa niż w gminach najbardziej podobnych
Ile wynosi pobrana opłata za odpady na mieszkańca w tej gminie na tle dwóch odniesień naraz: gmin tego samego typu i tej samej wielkości oraz ośmiu gmin najbardziej do niej podobnych pod względem cech liczbowych.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)