Ząbkowice Śląskie
gmina miejsko-wiejska · pow. ząbkowicki · woj. dolnośląskie · 20 167 mieszk. (▼ 4,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Gmina nie wypracowuje nadwyżki bieżącej (2023–2025), więc długu nie ma z czego spłacać.
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 5,1% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 8,3% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 198 087 786 zł | 26 167 102 zł | 99 550 700 zł | 0,0% / 1,3% | 20 598 | 9617 zł |
| 2026 prognoza | 283 124 316 zł | 142 593 351 zł | 97 653 208 zł | 4,8% / 9,8% | 20 562 | 13 769 zł |
| 2027 prognoza | 230 116 447 zł | 114 494 038 zł | 95 521 882 zł | 5,0% / 13,2% | 20 562 | 11 191 zł |
| 2028 prognoza | 166 473 580 zł | 22 951 024 zł | 92 055 486 zł | 5,5% / 16,4% | 20 575 | 8091 zł |
| 2029 prognoza | 165 365 216 zł | 13 683 641 zł | 87 906 202 zł | 5,8% / 12,6% | 20 544 | 8049 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 29 975 961 zł | 24 111 149 zł | 80,4% | 55 132 493 zł → 55 208 928 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 48 402 695 zł | 36 377 660 zł | 75,2% | 69 348 287 zł → 68 779 454 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 48 088 218 zł | 34 181 824 zł | 71,1% | 82 675 646 zł → 91 266 919 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 28 461 969 zł | 31 674 599 zł | 111,3% | 85 994 608 zł → 98 993 861 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 73 114 013 zł | 26 167 102 zł | 35,8% | 99 693 952 zł → 99 550 700 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
2 pozytywne · 6 z uwagami · 1 negatywne · 0 bez odczytu – 9 opinii składów orzekających RIO, Ząbkowice Śląskie, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna z uwagami
15 gru 2025 · nr XV/32/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
15 gru 2025 · nr XV/33/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
14 sty 2026 · nr XV/3/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
27 sty 2025 · nr V/28/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
27 sty 2025 · nr V/29/2025 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami
23 kwi 2025 · nr V/56/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · negatywna
30 kwi 2026 · nr XV/44/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
22 maj 2026 · nr XV/48/2026 · rejestr izby
2024
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
21 maj 2025 · nr V/70/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 162 748 029 zł.
- Udział w PIT17,6%28 585 987 zł
- Udział w CIT1,5%2 521 860 zł
- Subwencja ogólna17,6%28 573 486 zł
- Dotacje19%30 910 868 zł
- Dochody własne i pozostałe44,3%72 155 828 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 37 714 318 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne1438 zł
- Potrzeby rozwojowe3 621 048 zł
- Potrzeby oświatowe34 091 832 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
983 244 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
70 933 165 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
3 228 193 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5091 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 972 327 063 zł (48 214 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie34,6% · 59 238 121 zł
- Pozostałe działy29,7% · 50 945 308 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko12,2% · 20 871 936 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,5% · 14 499 123 zł
- Administracja publiczna7,9% · 13 574 336 zł
- Pomoc społeczna3,8% · 6 445 408 zł
- Transport i drogi3,4% · 5 748 109 zł
Ile gmina dokłada do szkół
28 992 273 złponad subwencję, czyli 1421 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 53 662 562 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 24 670 289 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 28 992 273 zł
Subwencja pokrywa 46% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 13 574 336 zł przeznaczonych na administrację 12 569 870 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 582 złna mieszkańca · 11 732 696 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 23 złna mieszkańca · 462 830 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 19 złna mieszkańca · 374 344 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Ząbkowice Śląskie w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca4936 zł2403. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8495 zł1012. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9822 zł1672. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa71,3%1931. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie12,3%260. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca174 zł938. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-52327. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca582 zł543. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca23 zł1751. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca19 zł337. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)