Żarki
gmina miejsko-wiejska · pow. myszkowski · woj. śląskie · 8123 mieszk. (▼ 1,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,6 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,4% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 3,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 65 624 173 zł | 7 071 900 zł | 3 410 326 zł | 0,0% / 4,3% | 8049 | 8153 zł |
| 2026 prognoza | 77 961 052 zł | 21 890 661 zł | 7 800 148 zł | 3,0% / 2,2% | 8012 | 9731 zł |
| 2027 prognoza | 66 977 645 zł | 3 824 141 zł | 6 752 526 zł | 2,6% / 5,1% | 8020 | 8351 zł |
| 2028 prognoza | 69 338 422 zł | 3 828 273 zł | 5 024 500 zł | 3,6% / 7,3% | 8044 | 8620 zł |
| 2029 prognoza | 71 164 837 zł | 3 709 250 zł | 3 264 500 zł | 3,5% / 6,9% | 8029 | 8863 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 715 539 zł | 8 004 085 zł | 91,8% | 8 221 995 zł → 7 571 231 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 5 874 006 zł | 7 788 159 zł | 132,6% | 8 372 759 zł → 5 949 980 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 14 395 433 zł | 13 541 326 zł | 94,1% | 4 217 595 zł → 4 217 595 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 9 410 654 zł | 7 815 952 zł | 83,1% | 3 757 866 zł → 4 668 914 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 8 917 845 zł | 7 071 900 zł | 79,3% | 4 809 003 zł → 3 410 326 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Żarki, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
10 gru 2025 · nr 4200.VI.171.2025 VI · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
10 gru 2025 · nr 4200.VI.175.2025 VI · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
19 sty 2026 · nr 4200.VI.22.2026 VI · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
19 sty 2026 · nr 4200.VI.26.2026 VI · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.VII.19.2025 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.VII.20.2025 VII · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
14 kwi 2026 · nr 4200.VI.63.2026 VI · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2026 · nr 4200.VI.98.2026 VI · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 kwi 2025 · nr 4200.VII.77.2025 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2025 · nr 4200.VII.111.2025 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
29 maj 2025 · nr 4200.VII.105.2025 VII · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 65 576 333 zł.
- Udział w PIT36,4%23 885 808 zł
- Udział w CIT0,2%123 965 zł
- Subwencja ogólna15,7%10 315 015 zł
- Dotacje18,2%11 935 388 zł
- Dochody własne i pozostałe29,5%19 316 157 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 28 620 003 zł
- Potrzeby wyrównawcze3 073 910 zł
- Potrzeby ekologiczne603 997 zł
- Potrzeby rozwojowe1 198 906 zł
- Potrzeby oświatowe19 122 352 zł
- Potrzeby uzupełniające4 620 838 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 124 561 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
27 516 054 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
153 328 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4532 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 368 906 644 zł (45 415 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie45,4% · 30 058 083 zł
- Administracja publiczna15,9% · 10 487 215 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)11,4% · 7 553 546 zł
- Pozostałe działy10,9% · 7 231 126 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,2% · 4 760 937 zł
- Pomoc społeczna7,1% · 4 704 478 zł
- Transport i drogi2,1% · 1 368 166 zł
Ile gmina dokłada do szkół
11 188 542 złponad subwencję, czyli 1377 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 24 325 413 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 13 136 871 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 11 188 542 zł
Subwencja pokrywa 54% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 487 215 zł przeznaczonych na administrację 9 710 994 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1138 złna mieszkańca · 9 246 117 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 9 złna mieszkańca · 76 984 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 48 złna mieszkańca · 387 893 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Żarki w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca420 zł575. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8145 zł785. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8073 zł631. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa58,5%1368. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie10,7%160. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca387 zł1541. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji522154. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1138 zł2120. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca9 zł835. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca48 zł2008. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)