Żarnowiec
gmina wiejska · pow. zawierciański · woj. śląskie · 4361 mieszk. (▼ 3,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 11,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 39 745 506 zł | 11 154 108 zł | 0 zł | 0,0% / 18,4% | 4314 | 9213 zł |
| 2026 prognoza | 38 816 815 zł | 14 199 503 zł | 0 zł | 0,0% / 11,7% | 4270 | 9091 zł |
| 2027 prognoza | 36 418 412 zł | 7 891 312 zł | 0 zł | 0,0% / 11,3% | 4232 | 8605 zł |
| 2028 prognoza | 37 844 045 zł | 8 356 894 zł | 0 zł | 0,0% / 10,9% | 4201 | 9008 zł |
| 2029 prognoza | 39 263 678 zł | 8 818 265 zł | 0 zł | 0,0% / 10,5% | 4155 | 9450 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 3 879 938 zł | 837 620 zł | 21,6% | 1 500 850 zł → 615 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 4 968 480 zł | 8 662 722 zł | 174,4% | 461 330 zł → 461 330 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 15 135 239 zł | 7 957 994 zł | 52,6% | 307 570 zł → 307 570 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 26 694 641 zł | 12 845 796 zł | 48,1% | 153 810 zł → 153 810 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 15 164 799 zł | 11 154 108 zł | 73,6% | 0 zł → 0 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Żarnowiec, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
1 gru 2025 · nr 4200.VII.140.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
1 gru 2025 · nr 4200.VII.142.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
29 sty 2026 · nr 4200.VII.46.2026 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
29 sty 2026 · nr 4200.VII.47.2026 VII · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.VI.30.2025 VI · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.VI.32.2025 VI · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
28 kwi 2026 · nr 4200.VII.73.2026 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2026 · nr 4200.VII.102.2026 VII · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
23 kwi 2025 · nr 4200.VI.63.2025 VI · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2025 · nr 4200.VI.104.2025 VI · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 39 745 506 zł.
- Udział w PIT27,1%10 781 377 zł
- Udział w CIT0%10 354 zł
- Subwencja ogólna23,1%9 191 667 zł
- Dotacje12,1%4 798 761 zł
- Dochody własne i pozostałe37,6%14 963 347 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 18 283 902 zł
- Potrzeby wyrównawcze4 013 206 zł
- Potrzeby ekologiczne37 131 zł
- Potrzeby rozwojowe900 921 zł
- Potrzeby oświatowe10 175 373 zł
- Potrzeby uzupełniające3 157 271 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
10 615 277 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
11 577 071 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
71 938 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3828 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 161 099 019 zł (36 941 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy35,4% · 13 367 641 zł
- Oświata i wychowanie33,2% · 12 542 885 zł
- Administracja publiczna11,6% · 4 390 354 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,6% · 2 863 209 zł
- Transport i drogi5,6% · 2 123 024 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)3,3% · 1 245 006 zł
- Pomoc społeczna3,2% · 1 202 798 zł
Ile gmina dokłada do szkół
4 068 490 złponad subwencję, czyli 928 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 11 746 601 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 7 678 111 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 4 068 490 zł
Subwencja pokrywa 65,4% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 390 354 zł przeznaczonych na administrację 3 511 759 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 750 złna mieszkańca · 3 270 060 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 16 złna mieszkańca · 68 079 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 40 złna mieszkańca · 173 621 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Żarnowiec w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca0 zł1. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8653 zł1100. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9114 zł1321. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa44,4%609. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie29,6%1728. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca60 zł383. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-51479. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca750 zł1156. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca16 zł1376. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca40 zł1693. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)