Żary
gmina wiejska · pow. żarski · woj. lubuskie · 12 469 mieszk. (▲ 0,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 18,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 103 287 853 zł | 29 134 859 zł | 0 zł | 0,0% / 22,6% | 12 561 | 8223 zł |
| 2026 prognoza | 82 819 363 zł | 29 452 045 zł | 0 zł | 0,0% / 10,1% | 12 593 | 6577 zł |
| 2027 prognoza | 83 612 950 zł | 7 781 663 zł | 0 zł | 0,0% / 10,0% | 12 651 | 6609 zł |
| 2028 prognoza | 85 827 117 zł | 7 475 932 zł | 0 zł | 0,0% / 9,6% | 12 723 | 6746 zł |
| 2029 prognoza | 88 230 276 zł | 7 365 200 zł | 0 zł | 0,0% / 9,2% | 12 774 | 6907 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 10 482 091 zł | 10 318 690 zł | 98,4% | 0 zł → 1845 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 13 085 796 zł | 12 060 440 zł | 92,2% | 0 zł → 0 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 34 555 093 zł | 26 874 547 zł | 77,8% | 0 zł → 0 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 29 517 362 zł | 28 267 702 zł | 95,8% | 0 zł → 0 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 28 274 158 zł | 29 134 859 zł | 103,0% | 0 zł → 0 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
3 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 3 opinii składów orzekających RIO, Żary, lata 2025–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
21 lis 2025 · nr 459/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
20 sty 2026 · nr 107/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
8 sty 2025 · nr 51/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Zielonej Górze. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 103 287 853 zł.
- Udział w PIT35,2%36 390 941 zł
- Udział w CIT1,9%1 937 708 zł
- Subwencja ogólna4,4%4 497 506 zł
- Dotacje12,9%13 282 248 zł
- Dochody własne i pozostałe45,7%47 179 450 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 28 643 332 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne533 024 zł
- Potrzeby rozwojowe2 393 279 zł
- Potrzeby oświatowe20 741 740 zł
- Potrzeby uzupełniające4 975 289 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
5 970 488 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
40 536 055 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 939 058 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5599 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 553 034 284 zł (44 353 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie30,6% · 31 143 858 zł
- Pozostałe działy21,4% · 21 801 324 zł
- Transport i drogi14,6% · 14 902 988 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko10,4% · 10 543 898 zł
- Administracja publiczna10,0% · 10 158 285 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,5% · 7 630 200 zł
- Pomoc społeczna5,5% · 5 557 820 zł
Ile gmina dokłada do szkół
21 646 796 złponad subwencję, czyli 1730 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 38 463 671 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 16 816 875 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 21 646 796 zł
Subwencja pokrywa 43,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 158 285 zł przeznaczonych na administrację 8 223 240 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 611 złna mieszkańca · 7 622 108 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 24 złna mieszkańca · 296 622 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 24 złna mieszkańca · 304 510 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Żary w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca0 zł1. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8159 zł797. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8284 zł773. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa71,6%1942. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie28,6%1652. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca23 zł157. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji452129. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca611 zł675. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca24 zł1787. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca24 zł733. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)