Zawady
gmina wiejska · pow. białostocki · woj. podlaskie · 2399 mieszk. (▼ 6,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,8% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 18,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 20 349 318 zł | 3 542 998 zł | 2 155 680 zł | 0,0% / 32,0% | 2400 | 8479 zł |
| 2026 prognoza | 25 361 233 zł | 10 305 907 zł | 1 886 220 zł | 2,6% / 16,4% | 2371 | 10 696 zł |
| 2027 prognoza | 24 151 874 zł | 8 430 000 zł | 1 616 760 zł | 2,2% / 15,0% | 2351 | 10 273 zł |
| 2028 prognoza | 18 660 126 zł | 2 136 225 zł | 1 347 300 zł | 2,0% / 14,6% | 2332 | 8002 zł |
| 2029 prognoza | 19 182 609 zł | 2 259 916 zł | 1 077 840 zł | 1,8% / 14,9% | 2309 | 8308 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 2 519 823 zł | 1 597 153 zł | 63,4% | 4 110 016 zł → 4 108 957 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 5 412 489 zł | 6 635 141 zł | 122,6% | 3 600 060 zł → 3 600 060 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 4 518 946 zł | 5 764 141 zł | 127,6% | 3 090 032 zł → 3 090 032 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 11 460 012 zł | 3 292 267 zł | 28,7% | 2 580 004 zł → 2 580 004 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 10 363 416 zł | 3 542 998 zł | 34,2% | 2 069 976 zł → 2 155 680 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
8 pozytywne · 3 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Zawady, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
2 gru 2025 · nr RIO.II-00311-132/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
2 gru 2025 · nr RIO.II-00310-132/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
2 gru 2025 · nr RIO.II-00310-132/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
8 sty 2026 · nr RIO.II-00312-79/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
8 sty 2026 · nr RIO.II-00312-79/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
3 sty 2025 · nr RIO.II-00312-24/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
3 sty 2025 · nr RIO.II-00312-24/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
21 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-124/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
22 maj 2026 · nr RIO.II-00322-86/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
17 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-114/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2025 · nr RIO.II-00322-132/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 20 378 083 zł.
- Udział w PIT16,2%3 302 287 zł
- Udział w CIT0%41 zł
- Subwencja ogólna48,2%9 824 272 zł
- Dotacje17,6%3 590 138 zł
- Dochody własne i pozostałe18%3 661 345 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 13 348 859 zł
- Potrzeby wyrównawcze6 866 155 zł
- Potrzeby ekologiczne209 136 zł
- Potrzeby rozwojowe565 576 zł
- Potrzeby oświatowe5 707 992 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 021 893 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
3 504 006 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
39 934 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
2062 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 48 092 192 zł (20 047 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie33,9% · 6 075 254 zł
- Pozostałe działy21,5% · 3 852 722 zł
- Administracja publiczna12,3% · 2 204 397 zł
- Transport i drogi10,9% · 1 958 717 zł
- Pomoc społeczna9,5% · 1 705 186 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,5% · 1 163 168 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,4% · 961 450 zł
Ile gmina dokłada do szkół
1 542 216 złponad subwencję, czyli 636 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 5 729 521 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 4 187 305 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 1 542 216 zł
Subwencja pokrywa 73,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 2 204 397 zł przeznaczonych na administrację 1 982 730 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 767 złna mieszkańca · 1 838 903 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 7 złna mieszkańca · 16 867 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 53 złna mieszkańca · 126 960 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Zawady w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca899 zł949. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7470 zł371. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8494 zł914. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa29,4%51. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie19,8%859. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca60 zł386. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-21917. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca767 zł1228. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca7 zł543. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca53 zł2146. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)