Żywiec
gmina miejska · pow. żywiecki · woj. śląskie · 29 085 mieszk. (▼ 4,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 4,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,5% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 1,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 260 609 956 zł | 17 588 149 zł | 14 400 000 zł | 0,0% / 5,6% | 29 264 | 8905 zł |
| 2026 prognoza | 282 087 859 zł | 45 336 658 zł | 11 100 000 zł | 1,9% / 3,5% | 29 078 | 9701 zł |
| 2027 prognoza | 254 159 000 zł | 10 332 300 zł | 7 600 000 zł | 2,0% / 5,5% | 28 963 | 8775 zł |
| 2028 prognoza | 264 385 000 zł | 9 691 300 zł | 3 800 000 zł | 1,7% / 4,6% | 28 902 | 9148 zł |
| 2029 prognoza | 271 674 000 zł | 8 176 000 zł | 0 zł | 1,6% / 5,0% | 28 761 | 9446 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 27 018 078 zł | 11 126 846 zł | 41,2% | 20 000 000 zł → 20 000 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 32 144 911 zł | 23 371 521 zł | 72,7% | 20 000 000 zł → 20 000 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 39 699 507 zł | 26 502 771 zł | 66,8% | 20 000 000 zł → 20 000 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 54 996 217 zł | 26 577 398 zł | 48,3% | 17 500 000 zł → 17 509 365 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 41 199 147 zł | 17 588 149 zł | 42,7% | 14 400 000 zł → 14 400 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
3 pozytywne · 4 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 7 opinii składów orzekających RIO, Żywiec, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
3 gru 2025 · nr 4200.II.142.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
15 sty 2026 · nr 4200.II.24.2026 II · uchwała (PDF)
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.I.37.2025 I · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
14 kwi 2026 · nr 4200.II.67.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2026 · nr 4200.II.87.2026 II · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
2 kwi 2025 · nr 4200.I.55.2025 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
5 maj 2025 · nr 4200.I.91.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 260 609 956 zł.
- Udział w PIT41,7%108 776 059 zł
- Udział w CIT2,7%6 937 514 zł
- Subwencja ogólna3,7%9 545 274 zł
- Dotacje13,3%34 572 788 zł
- Dochody własne i pozostałe38,7%100 778 321 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 72 095 511 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne13 315 zł
- Potrzeby rozwojowe4 183 779 zł
- Potrzeby oświatowe67 898 417 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
7 088 039 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
118 141 838 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
7 436 822 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5904 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 561 280 123 zł (53 680 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie41,8% · 104 164 169 zł
- Pozostałe działy14,6% · 36 444 472 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko11,4% · 28 274 075 zł
- Transport i drogi10,2% · 25 459 594 zł
- Administracja publiczna8,9% · 22 108 533 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,0% · 19 956 903 zł
- Pomoc społeczna5,0% · 12 523 450 zł
Ile gmina dokłada do szkół
52 739 195 złponad subwencję, czyli 1793 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 100 280 040 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 47 540 845 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 52 739 195 zł
Subwencja pokrywa 47,4% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 22 108 533 zł przeznaczonych na administrację 19 096 655 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 631 złna mieszkańca · 18 350 268 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 6 złna mieszkańca · 175 174 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 20 złna mieszkańca · 571 213 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Żywiec w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca495 zł639. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8559 zł1052. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8960 zł1226. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa76,6%2127. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie7,1%38. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca273 zł1251. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-97134. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca631 zł745. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca6 zł436. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca20 zł401. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)