Białystok
miasto na prawach powiatu · woj. podlaskie · 289 217 mieszk. (▼ 1,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 8,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,8% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 3,7% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 3 239 181 689 zł | 295 137 238 zł | 998 110 209 zł | 0,0% / 9,6% | 289 530 | 11 188 zł |
| 2026 prognoza | 3 526 027 714 zł | 643 870 011 zł | 1 122 935 850 zł | 5,4% / 4,8% | 288 485 | 12 223 zł |
| 2027 prognoza | 3 926 417 122 zł | 948 000 000 zł | 1 332 935 850 zł | 4,2% / 6,4% | 287 734 | 13 646 zł |
| 2028 prognoza | 3 847 930 991 zł | 735 885 513 zł | 1 456 436 054 zł | 4,4% / 6,1% | 287 082 | 13 404 zł |
| 2029 prognoza | 3 761 977 528 zł | 416 977 528 zł | 1 371 436 054 zł | 4,7% / 6,1% | 286 127 | 13 148 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 228 423 122 zł | 199 336 291 zł | 87,3% | 968 710 636 zł → 920 055 852 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 315 444 051 zł | 224 649 187 zł | 71,2% | 958 235 766 zł → 790 596 278 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 398 092 100 zł | 376 675 233 zł | 94,6% | 977 058 249 zł → 891 419 275 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 325 090 076 zł | 262 807 566 zł | 80,8% | 1 060 263 867 zł → 976 797 958 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 386 174 064 zł | 295 137 238 zł | 76,4% | 1 217 249 800 zł → 998 110 209 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
16 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 16 opinii składów orzekających RIO, Białystok, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
12 gru 2025 · nr RIO.II-00311-90/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
12 gru 2025 · nr RIO.II-00310-90/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
12 gru 2025 · nr RIO.II-00310-90/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
15 sty 2026 · nr RIO.II-00312-60/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
15 sty 2026 · nr RIO.II-00312-60/2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
26 mar 2026 · nr RIO.II-00313-2/2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
25 mar 2026 · nr RIO.II-00313-1/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
16 sty 2025 · nr RIO.II-00312-27/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2025 · nr RIO.II-00312-27/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
13 sie 2025 · nr RIO.II-00313-37/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
22 lip 2025 · nr RIO.II-00313-24/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
7 maj 2025 · nr RIO.II-00313-13/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
17 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-70/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
2 cze 2026 · nr RIO.II-00322-123/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
24 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-60/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
6 cze 2025 · nr RIO.II-00322-111/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 3 239 181 689 zł.
- Udział w PIT40,9%1 324 459 726 zł
- Udział w CIT2,4%78 680 702 zł
- Subwencja ogólna18,9%611 325 170 zł
- Dotacje10,7%346 537 393 zł
- Dochody własne i pozostałe27,1%878 178 698 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 1 383 546 560 zł
- Potrzeby wyrównawcze173 586 444 zł
- Potrzeby ekologiczne33 675 zł
- Potrzeby rozwojowe57 108 020 zł
- Potrzeby oświatowe1 152 818 421 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
636 633 413 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
1 447 017 181 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
91 241 046 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5888 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 16 006 777 257 zł (55 345 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie45,5% · 1 450 875 065 zł
- Pozostałe działy18,8% · 599 026 762 zł
- Transport i drogi9,0% · 288 564 762 zł
- Pomoc społeczna7,2% · 230 163 693 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,0% · 223 326 602 zł
- Administracja publiczna6,5% · 208 776 054 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,0% · 190 849 009 zł
Ile gmina dokłada do szkół
401 375 572 złponad subwencję, czyli 1382 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 1 299 651 490 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 898 275 918 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 401 375 572 zł
Subwencja pokrywa 69,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 208 776 054 zł przeznaczonych na administrację 141 735 891 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 462 złna mieszkańca · 133 686 609 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 23 złna mieszkańca · 6 715 983 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 5 złna mieszkańca · 1 333 299 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Białystok w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3451 zł2224. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 035 zł2068. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 200 zł2100. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa68,0%1799. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie8,9%91. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca79 zł496. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-7424. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca462 zł150. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca23 zł1763. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca5 zł5. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)