Przejdź do treści
z-dykty.pl

Białystok

miasto na prawach powiatu · woj. podlaskie · 289 217 mieszk. (▼ 1,9%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Władze i uchwały

Władze, podatki lokalne, uchwały rady i kontrole

Władze

Wyniki wyborów samorządowych 2024 · źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Prezydent miasta
TRUSKOLASKI Tadeusz
KKW KOALICJA OBYWATELSKA
56 591 głosów (53,3%)wybrany w I turze5 kandydatów

Rada gminy

Hemicykl rada gminy – rozkład 28 mandatów wg klubuKKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 1 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 2 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 3 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 4 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 5 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 6 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 7 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 8 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 9 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 10 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 11 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 12 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 13 z 14KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 14 z 14KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 1 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 2 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 3 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 4 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 5 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 6 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 7 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 8 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 9 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 10 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 11 z 12KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 12 z 12KKW TRZECIA DROGA PSL-PL2050 SZYMONA HOŁOWNI – mandat 1 z 2KKW TRZECIA DROGA PSL-PL2050 SZYMONA HOŁOWNI – mandat 2 z 2

28 mandatów

  • KKW KOALICJA OBYWATELSKA14
  • KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ12
  • KKW TRZECIA DROGA PSL-PL2050 SZYMONA HOŁOWNI2

Jak głosowała gmina

PKW
Wybory do Sejmu 2023 ↗frekwencja 77,6% (kraj: 70,2%)
  • KOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ31,3%
  • KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA PO .N IPL ZIELONI27,1%
  • KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE22,4%
  • KOMITET WYBORCZY KONFEDERACJA WOLNOŚĆ I NIEPODLEGŁOŚĆ9,7%
  • KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA6,6%
  • KOMITET WYBORCZY POLSKA JEST JEDNA1,5%

Radni

28 radnych wybranych w wyborach 2024 · lista Państwowej Komisji Wyborczej, bez zmian w trakcie kadencji

W tej kadencji wygasło 2 mandaty – następców ta lista nie obejmuje.

  • ANCIPIUK KatarzynaKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 3
  • BIAŁY AlicjaKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 2
  • CHAŃKO Jacek KrzysztofKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 1
  • CHUDZIK JowitaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 2
  • DĘBOWSKI HenrykKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 2
  • DOBROWOLSKA-CYLWIK Anna MariaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 3
  • ESHETU-GABRE Gracjan PawełKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 1
  • GARLEY Maciej MarekKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 4
  • GRODZKI JarosławKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 5
  • JAMRÓZ KatarzynaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 3
  • JANKOWSKI PiotrKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 2
  • KARPOWICZ MichałKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 1
  • KISIELEWSKA-MARTYNIUK KatarzynaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 1
  • LEONOWICZ AnnaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 4
  • MASZTALERZ Karol KonradKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 4
  • MISIUK JoannaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWEokręg 5
  • MYSZKOWSKI PawełKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 5
  • PUTRA Sebastian JakubKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 4
  • RZESZEWSKA Agnieszka MałgorzataKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 5
  • SAWICKI MateuszKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 5
  • SIEMIENIUK KatarzynaKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 4
  • SKOWROŃSKI PawełKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWEokręg 3
  • STASIAK Bartosz AleksanderKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 3
  • STAWNICKI Krzysztof JanKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 1
  • TOKAJUK EwaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 2
  • TRUSKOLASKI TadeuszKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 5
  • TYSZKIEWICZ Marek StanisławKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 2
  • ZABROCKA AgnieszkaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 5

Podatek od nieruchomości – ile z dozwolonego pułapu

Płaci go każdy właściciel domu, mieszkania, działki i firmy, a wpływy zostają w gminie. Nalicza się od powierzchni: tyle złotych za rok za każdy metr kwadratowy – działki przy gruntach, powierzchni użytkowej przy budynkach. Wysokość stawek uchwala rada gminy, ale nie wyżej niż koniec toru: to górna granica z ustawy, ta sama dla wszystkich gmin w kraju. Stawki na 2026 rok.

Grunty pod działalnością gospodarczą1,45 złza m²
równa granicygranica 1,45 zł
Grunty pozostałe0,77 złza m²
równa granicygranica 0,77 zł
Budynki mieszkalne1,25 złza m²
równa granicygranica 1,25 zł
Budynki pod działalnością gospodarczą35,53 złza m²
równa granicygranica 35,53 zł

Pełny tor znaczy „tyle, ile ustawa pozwala" – nie jest oceną gminy. Stawka poniżej granicy bywa ulgą dla mieszkańców, ale równie dobrze rezygnacją z dochodu gminy.

Stawka to nie kwota podatku; ta zależy od powierzchni. Mieszkanie o powierzchni użytkowej 60 m² przy stawce 1,25 zł to 75 zł podatku za cały rok. Pokazujemy stawkę podstawową z uchwały – rada może różnicować ją wewnątrz kategorii.

uchwała rady ↗ · górne granice: obwieszczenie Ministra Finansów ↗

Skok stawki na granicy gmin

Ta sama danina, gminy graniczące – ile uchwaliliśmy my, ile uchwalili oni.

KategoriaU nas za m²Mediana sąsiadówRóżnica
Grunty pozostałe4 gminy ościenne · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy0,77 zł0,47 złu nas 0,77 zł, obok 0,47 złwyżej o 38%
Budynki mieszkalne4 gminy ościenne · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy1,25 zł0,98 złu nas 1,25 zł, obok 0,98 złwyżej o 22%
Budynki pod działalnością gospodarczą4 gminy ościenne · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy35,53 zł28,59 złu nas 35,53 zł, obok 28,59 złwyżej o 20%
Grunty pod działalnością gospodarczą4 gminy ościenne · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy1,45 zł1,21 złu nas 1,45 zł, obok 1,21 złwyżej o 17%

Gmina graniczy z 6 gminami; uchwałę o stawkach ma u nas 5 z nich. Wyżej nie znaczy gorzej: niższa stawka bywa ulgą dla mieszkańca i rezygnacją z dochodu gminy naraz.

skąd te liczby ⓘ
Skąd bierze się ta różnicaSąsiedztwo liczymy z obrysów gmin, z tolerancją około dwustu metrów – obrysy w naszym pliku są uproszczone do rysowania i na wspólnej granicy rozchodzą się o ułamek stopnia. Stawki pochodzą z uchwał rad gmin ogłoszonych w wojewódzkich dziennikach urzędowych; pokazujemy stawkę podstawową, a rada może różnicować ją wewnątrz kategorii. Odniesieniem jest mediana sąsiadów, nie średnia, żeby jedna gmina o skrajnej stawce nie przesuwała całego porównania. Różnicę liczymy względem większej z dwóch wartości, więc granica ma jedną liczbę niezależnie od strony, z której się na nią patrzy. Rady uchwalają stawki w różnych momentach, więc gdy roczniki po obu stronach są zgodne, porównujemy złotówki wprost; gdy się różnią – udział w ustawowej granicy danego rocznika, bo sama granica rośnie co roku i dwie gminy stojące na swoich maksimach nie różnią się niczym poza rokiem uchwały. Czego ta miara NIE wie: ulg i zwolnień. Rada może uchwalić maksymalną stawkę i zwolnić z niej połowę gruntów osobną uchwałą, której nie czytamy – dwie gminy o tej samej stawce mogą więc pobierać różnie.

Co kontrolowała NIK

Kontrole Najwyższej Izby Kontroli obejmujące tę gminę w 2024 roku · źródło: nik.gov.pl

…i 8 więcej na nik.gov.pl

Liczba kontroli nie jest miarą gospodarności: NIK dobiera jednostki celowo, pod temat kontroli, więc większa gmina trafia do próby częściej. Kontrola bada wskazane zadanie, a nie całość działania gminy, i kończy się wnioskami – nie uchyla żadnej uchwały. To co innego niż nadzór nad uchwałami.

Wygaśnięcia mandatów stwierdzone przez komisarza

dzienniki urzędowe

Komisarz wyborczy stwierdził wygaśnięcie 2 mandatów w Białystok od 2024 roku.

  • zrzeczenie się mandatu 1
  • wybór na wójta lub burmistrza 1

W dzienniku urzędowym są wyłącznie postanowienia komisarza wyborczego. Wygaśnięcia stwierdzane uchwałą rady – za łączenie mandatu z działalnością na mieniu gminy (art. 24f ustawy o samorządzie gminnym) i za niezłożenie oświadczenia majątkowego – rada publikuje w BIP, nie w dzienniku, więc tego zestawienia nie obejmują.

Opinie składów orzekających RIO o budżecie gminy → Pieniądze

Co uchwaliła rada

300 aktów ogłoszonych w dzienniku urzędowym od 2024 roku · źródło: wojewódzki dziennik urzędowy

Oświata i opieka nad dziećmi16,7%50 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
Planowanie przestrzenne14,7%44 aktów
Budżet i finanse13,7%41 aktów
Drogi i transport12,3%37 aktów
Pomoc społeczna i zdrowie2,3%7 aktów
Podatki i opłaty1,7%5 aktóww tym 1 uchylonych lub uznanych za nieważne
Pozostałe31,7%95 aktówobwieszczenia, wyroki sądów oraz akty, których tytuł nie mówi, czego dotyczą („w sprawie zmiany uchwały nr…") – tych nie przypisujemy zgadując
Pozostałe tematy – 3 kategorie, 10 aktów
Ustrój gminy1,3%4 aktów
Odpady i czystość1,3%4 aktów
Grunty i nieruchomości0,7%2 aktów

Uchwały uznane za nieważneprzez nadzór wojewody lub sąd

…i 3 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym

Nadzór nad uchwałami rady

Nadzór nad prawem miejscowym – to co innego niż kontrola finansów gminy.

  • Wojewoda7 aktówBada z urzędu każdą uchwałę rady i może stwierdzić jej nieważność w całości lub w części.
Zobacz, czego dotyczyły – 4 z 7 aktów

…i 3 więcej w dzienniku urzędowym

Wojewoda bada z urzędu KAŻDĄ uchwałę, więc rada uchwalająca więcej ma statystycznie więcej okazji do zakwestionowania. Część rozstrzygnięć dotyczy spornej wykładni i bywa uchylana przez sąd. To zestawienie zdarzeń, nie ocena rady.

Liczba uchwał nie jest miarą pracowitości rady, a liczba uchylonych – jej nieudolności: gmina o większym majątku uchwala więcej z konieczności, a uchylenie to zwykle aktualizacja własnej wcześniejszej uchwały. Pełna treść każdego aktu jest u wydawcy, pod linkiem.

Posłowie z okręgu tej gminy

Gmina Białystok leży w okręgu wyborczym nr 24 (siedziba komisji: Białystok). Poniżej 14 posłów wybranych w tym okręgu, od najwyższej liczby głosów.

Władza i mieszkańcy

Pięć dróg, którymi mieszkaniec może wejść w rozmowę z gminą – i gdzie ta gmina stoi

Budżet obywatelski

51,7zł / mieszkańca

92

najmniejnajwięcej

287. z 311 gmin

W puli było 15 mln zł.

W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. Jego brak nie jest tu ostatnim miejscem, tylko nieobecnością.

Kto głosuje

26 315na 100 tys.

92

najmniej głosującychnajwięcej

281. z 304 gmin

Zgłoszono 63 projektów na 100 tys.

W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. To nie jest frekwencja wyborcza – tę znajdziesz w sekcji „Jak głosowała gmina" na karcie gminy.

Inicjatywa lokalna

Nikt nie złożył wniosku

Tryb, w którym mieszkańcy sami proponują zadanie i dokładają własną pracę. Nie wpłynął ani jeden wniosek.

Pieniądze dla organizacji

135,4zł / mieszkańca

98

najmniejnajwięcej

2423. z 2477 gmin

Łącznie 39,5 mln zł dla stowarzyszeń i fundacji.

Zgromadzenia publiczne

160w roku

Wydanych zakazów: 1. GUS nie przelicza tego na mieszkańca, więc ta liczba nie ma pozycji w kraju.

Kobiety w radzie

42,9%

73

najmniejszy udziałnajwiększy

1799. z 2478 gmin

Rada liczy 28 osób. Liczba mandatów wynika z ustawy, nie z decyzji gminy.

Pozostałe fakty z tego rozdziału

W porządku obrad rady jest stały punkt dla mieszkańcównie2024
W gminie obowiązuje strategia rozwojutak2024
Projekt strategii szedł do konsultacji społecznychtak2024
W konsultacjach strategii wzięli udział mieszkańcytak2024
Projekt planu zagospodarowania szedł do konsultacjitak2022
Gmina ma gminny program rewitalizacjitak2025
Gmina prowadziła działania rewitalizacyjnetak2023
Powierzchnia gminy objęta planem miejscowym59,5%2024
Decyzje o warunkach zabudowy1292024
Radni282025
Sołtysi02025

Odpowiedzi „tak" i „nie" pochodzą z ankiety GUS o tym, czy dana procedura się odbyła. Nie mówią, ilu mieszkańców wzięło w niej udział ani czy ich uwagi zostały uwzględnione. Rocznik stoi przy każdej pozycji osobno – GUS publikuje te badania w różnym tempie.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)