Chełmża
gmina wiejska · pow. toruński · woj. kujawsko-pomorskie · 9377 mieszk. (▼ 2,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 8,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 4,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 2,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 67 460 919 zł | 14 982 064 zł | 38 957 456 zł | 0,0% / 25,4% | 9551 | 7063 zł |
| 2026 prognoza | 65 959 301 zł | 13 222 764 zł | 36 600 535 zł | 8,5% / 12,2% | 9550 | 6907 zł |
| 2027 prognoza | 62 120 433 zł | 2 335 000 zł | 33 689 432 zł | 7,9% / 12,1% | 9569 | 6492 zł |
| 2028 prognoza | 63 645 673 zł | 2 182 882 zł | 30 785 432 zł | 7,4% / 12,5% | 9582 | 6642 zł |
| 2029 prognoza | 65 427 752 zł | 2 197 993 zł | 27 810 000 zł | 7,2% / 10,9% | 9596 | 6818 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 16 984 746 zł | 14 467 135 zł | 85,2% | 35 323 432 zł → 35 323 432 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 27 658 736 zł | 18 842 656 zł | 68,1% | 33 450 432 zł → 33 450 432 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 35 863 494 zł | 33 257 632 zł | 92,7% | 38 527 432 zł → 38 527 714 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 28 376 769 zł | 21 319 061 zł | 75,1% | 45 054 432 zł → 41 150 952 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 16 054 463 zł | 14 982 064 zł | 93,3% | 42 976 142 zł → 38 957 456 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
5 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 5 opinii składów orzekających RIO, Chełmża, lata 2024–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
9 sty 2026 · nr 7/D/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
9 sty 2026 · nr 7/Kd/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
2 sty 2025 · nr 2/D/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
2 sty 2025 · nr 2/Kd/2025 · uchwała (PDF)
2024
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Bydgoszczy. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 67 460 919 zł.
- Udział w PIT32,5%21 947 559 zł
- Udział w CIT0,4%263 289 zł
- Subwencja ogólna16,3%10 982 519 zł
- Dotacje16,1%10 865 407 zł
- Dochody własne i pozostałe34,7%23 402 145 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 27 833 507 zł
- Potrzeby wyrównawcze883 090 zł
- Potrzeby ekologiczne58 706 zł
- Potrzeby rozwojowe1 985 218 zł
- Potrzeby oświatowe15 737 484 zł
- Potrzeby uzupełniające9 169 009 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
12 389 137 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
24 842 676 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
380 470 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4879 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 331 484 363 zł (35 351 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie35,1% · 23 134 651 zł
- Pozostałe działy21,4% · 14 129 950 zł
- Administracja publiczna11,1% · 7 349 531 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,5% · 6 939 347 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko9,8% · 6 492 536 zł
- Pomoc społeczna7,0% · 4 585 367 zł
- Transport i drogi5,1% · 3 344 379 zł
Ile gmina dokłada do szkół
7 352 397 złponad subwencję, czyli 783 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 18 493 533 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 11 141 136 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 7 352 397 zł
Subwencja pokrywa 60,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 7 349 531 zł przeznaczonych na administrację 5 822 020 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 572 złna mieszkańca · 5 361 988 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 16 złna mieszkańca · 147 220 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 33 złna mieszkańca · 312 812 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Chełmża w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca4155 zł2332. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7036 zł161. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7194 zł143. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa60,1%1440. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie22,7%1125. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca549 zł1823. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji392107. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca572 zł501. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca16 zł1381. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca33 zł1359. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Stawka podatku wobec sąsiadów · dane za 2026
Chełmża: stawka podatku od firm niższa niż mediana sąsiadów
O ile procent stawka podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą różni się od mediany stawek gmin graniczących, w którąkolwiek stronę. Sąsiad dzieli z gminą rynek i okolicę, więc różnica przez granicę nie wynika z położenia.
99. percentyl z 328 · wyżej = większa różnica stawki wobec gmin graniczących, w którąkolwiek stronęZmiana rok do roku · dane za 2025
Chełmża: skok wydatków na pomoc społeczna
Zmiana wydatków w dziale „Pomoc społeczna" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)