Dzierżoniów
gmina miejska · pow. dzierżoniowski · woj. dolnośląskie · 30 014 mieszk. (▼ 6,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,3 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,7% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 9,2% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 227 607 778 zł | 55 451 639 zł | 57 253 026 zł | 0,0% / 14,4% | 30 145 | 7550 zł |
| 2026 prognoza | 241 917 007 zł | 96 263 451 zł | 69 984 251 zł | 6,0% / 11,3% | 29 848 | 8105 zł |
| 2027 prognoza | 229 717 637 zł | 53 652 702 zł | 76 539 565 zł | 6,3% / 10,7% | 29 606 | 7759 zł |
| 2028 prognoza | 225 449 338 zł | 28 404 064 zł | 67 466 037 zł | 6,5% / 10,5% | 29 390 | 7671 zł |
| 2029 prognoza | 223 811 092 zł | 20 746 649 zł | 57 889 928 zł | 6,3% / 10,0% | 29 143 | 7680 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 25 932 247 zł | 21 284 332 zł | 82,1% | 45 939 104 zł → 45 024 287 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 50 368 775 zł | 33 720 498 zł | 66,9% | 43 301 378 zł → 45 267 169 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 67 408 418 zł | 53 062 831 zł | 78,7% | 56 911 383 zł → 46 911 383 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 52 297 149 zł | 43 506 554 zł | 83,2% | 63 920 960 zł → 54 920 960 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 77 965 338 zł | 55 451 639 zł | 71,1% | 66 423 026 zł → 57 253 026 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
14 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 14 opinii składów orzekających RIO, Dzierżoniów, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
2 gru 2025 · nr X/23/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
2 gru 2025 · nr X/24/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
2 gru 2025 · nr X/25/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2026 · nr X/11/2026 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2026 · nr X/12/2026 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
14 lip 2026 · nr X/63/2026 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
14 lip 2026 · nr X/64/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
30 sty 2025 · nr III/22/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
30 sty 2025 · nr III/23/2025 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
5 lis 2025 · nr X/14/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2026 · nr X/30/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
14 maj 2026 · nr X/47/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
22 kwi 2025 · nr III/46/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
20 maj 2025 · nr III/63/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 214 253 081 zł.
- Udział w PIT19,2%41 116 433 zł
- Udział w CIT2,1%4 549 790 zł
- Subwencja ogólna21,7%46 426 738 zł
- Dotacje16,9%36 158 227 zł
- Dochody własne i pozostałe40,1%86 001 893 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 56 729 227 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe5 240 156 zł
- Potrzeby oświatowe51 489 071 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
2 935 756 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
107 932 471 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
4 992 905 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5334 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 442 165 027 zł (48 050 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie33,6% · 76 001 987 zł
- Pozostałe działy22,7% · 51 315 300 zł
- Transport i drogi10,8% · 24 486 067 zł
- Administracja publiczna10,5% · 23 794 489 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,7% · 19 745 802 zł
- Pomoc społeczna8,4% · 18 873 816 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,2% · 11 680 035 zł
Ile gmina dokłada do szkół
23 201 729 złponad subwencję, czyli 765 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 62 231 109 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 39 029 380 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 23 201 729 zł
Subwencja pokrywa 62,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 23 794 489 zł przeznaczonych na administrację 20 130 718 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 613 złna mieszkańca · 18 384 382 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 32 złna mieszkańca · 957 959 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 26 złna mieszkańca · 788 377 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Dzierżoniów w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1908 zł1624. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7526 zł391. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7583 zł344. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa81,2%2297. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie22,9%1147. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca85 zł526. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-61432. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca613 zł680. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca32 zł2027. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca26 zł869. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)