Olsztyn
miasto na prawach powiatu · woj. warmińsko-mazurskie · 165 393 mieszk. (▼ 3,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 48 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 5,6% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 0,7% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 1 846 369 731 zł | 112 736 399 zł | 416 727 982 zł | 0,0% / -0,5% | 165 496 | 11 157 zł |
| 2026 prognoza | 2 065 097 034 zł | 392 440 010 zł | 611 459 800 zł | 1,3% / -2,4% | 164 570 | 12 548 zł |
| 2027 prognoza | 2 173 345 512 zł | 417 009 715 zł | 734 244 600 zł | 1,8% / 0,7% | 163 845 | 13 265 zł |
| 2028 prognoza | 1 999 265 064 zł | 145 010 978 zł | 776 529 400 zł | 1,7% / 3,7% | 163 208 | 12 250 zł |
| 2029 prognoza | 1 996 944 381 zł | 40 244 800 zł | 742 314 200 zł | 1,7% / 5,7% | 162 369 | 12 299 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 196 945 454 zł | 156 821 754 zł | 79,6% | 302 232 616 zł → 288 399 294 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 438 289 853 zł | 235 294 515 zł | 53,7% | 370 649 345 zł → 202 500 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 701 000 000 zł | 719 193 767 zł | 102,6% | 376 396 623 zł → 332 409 938 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 103 987 744 zł | 95 917 336 zł | 92,2% | 423 500 000 zł → 333 500 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 168 430 564 zł | 112 736 399 zł | 66,9% | 504 500 000 zł → 416 727 982 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
2 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 2 opinii składów orzekających RIO, Olsztyn, lata 2025–2026.
2026
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
6 lip 2026 · nr RIO.VIII-0120-268/2026 · rejestr izby
2025
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
18 cze 2026 · nr RIO.VIII-0120-256/2026 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO w Olsztynie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 1 846 369 731 zł.
- Udział w PIT44,9%829 292 885 zł
- Udział w CIT2%36 904 949 zł
- Subwencja ogólna12,3%226 337 414 zł
- Dotacje13,1%241 422 055 zł
- Dochody własne i pozostałe27,8%512 412 429 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 707 408 595 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne52 807 zł
- Potrzeby rozwojowe40 920 735 zł
- Potrzeby oświatowe664 625 195 zł
- Potrzeby uzupełniające1 809 858 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
240 466 149 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
899 493 043 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
63 674 633 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
7301 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 9 820 252 871 zł (59 375 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie47,4% · 912 226 124 zł
- Pozostałe działy13,6% · 262 056 276 zł
- Transport i drogi10,8% · 207 303 894 zł
- Pomoc społeczna7,5% · 145 267 905 zł
- Administracja publiczna7,4% · 143 248 094 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,7% · 129 420 791 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,5% · 125 929 786 zł
Ile gmina dokłada do szkół
306 595 591 złponad subwencję, czyli 1843 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 820 251 835 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 513 656 244 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 306 595 591 zł
Subwencja pokrywa 62,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 143 248 094 zł przeznaczonych na administrację 93 264 750 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 540 złna mieszkańca · 89 300 563 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 17 złna mieszkańca · 2 793 320 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 7 złna mieszkańca · 1 170 867 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Olsztyn w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2520 zł1922. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 642 zł2176. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 164 zł2092. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa73,8%2024. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie5,5%13. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca210 zł1046. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-29730. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca540 zł375. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca17 zł1459. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca7 zł17. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Inwestycje w cyklu wyborczym · dane za 2025
Olsztyn: inwestycje kadencji skupione w roku przed wyborami
Jaka część wydatków majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
97. percentyl z 34 · wyżej = większa część inwestycji kadencji przypadła na rok przed wyboramiDochody majątkowe w cyklu · dane za 2025
Olsztyn: dochody ze sprzedaży i dotacji skupione przed wyborami
Jaka część dochodów majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)