Psary
gmina wiejska · pow. będziński · woj. śląskie · 12 365 mieszk. (▼ 0,1%/5 lat) · dane 2025
Jak się tu mieszka
Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi
Sieci komunalne · 2025
Ludność z kanalizacją
6,5%
Pozostałym 93,5% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.
6najmniejszy odseteknajwiększy
157. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Ludność z wodociągiem
99,9%
najmniejszy odseteknajwiększy
2180. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Ludność z siecią gazową
78,8%
najmniejszy odseteknajwiększy
2119. gmina z 2477
GUS BDL · 2024
Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.
Mieszkania oddane · 2025
3,2na 1000 mieszkańców
najmniejnajmniej mieszkań oddanych w przeliczeniu na mieszkańcównajwięcejnajwięcej mieszkań oddanych w przeliczeniu na mieszkańców
1438. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 40 mieszkań
GUS BDL · 2025
2015: 512025: 40
Zasób gminy: 4936 mieszkań, 399,2 na 1000 mieszkańców, 41,5 m² na osobę.
Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.
Odpady komunalne · 2025
Odpady na mieszkańca
445kg na mieszkańca
najmniejnajwięcej
2181. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Zebrane selektywnie
44,4% zebranych selektywnie
najmniejszy udziałnajwiększy
1182. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Łącznie 5493 t odpadów zebranych w gminie.
Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.
Ile płacisz za śmieci · 2025
Opłata na mieszkańca
30 złmiesięcznie
365 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 12 365 mieszkańców
Koszt systemu na mieszkańca
31 złmiesięcznie
372 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja
Bilans systemu: gmina dołożyła 0,57 zł miesięcznie na osobę z innych dochodów (opłata pokrywa 98% kosztu).
Miejsce 1508 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.
To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.
Praca i zarobki
Mediana wynagrodzeń
7733 zł
Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.
20242025
Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.
Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej
Korzystający, 2024
106
Tylu mieszkańców gminy Psary żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 0,9% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).
- poniżej kryterium dochodowego10599,1%
- powyżej kryterium dochodowego10,9%
20092024
Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.
źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗Firmy w REGON · 2025
1416na 10 tys. mieszkańców
najmniejnajmniej firm na 10 tys. mieszkańcównajwięcejnajwięcej firm na 10 tys. mieszkańców
2181. gmina z 2479 · 90 nowych i 60 wykreślonych na 10 tys., 37 fundacji i stowarzyszeń
GUS BDL · 2025
REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.
Struktura wieku · 2025
75nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem
najmniejnajmniej osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 pracujących wiekiemnajwięcejnajwięcej osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 pracujących wiekiem
1884. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
wiek przedprodukcyjny 17,1%wiek produkcyjny 57,2%wiek poprodukcyjny 25,7%Gęstość zaludnienia: 268 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.
Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.
Prognoza ludności do 2040 r.
2022
12 342
2030
12 468
2040
12 281
Zmiana 2022–2040: -0,5%.
Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Psary.
Dzieci i młodzież (0–17 lat)
2228 → 1510
Seniorzy (65 lat i więcej)
2607 → 3550
2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.
Szkoły i przedszkola
Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj przyjeżdża o 36 uczniów więcej, niż wyjeżdża.
Kultura i biblioteki
Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.
Drogi gminne
Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.
Grunty gminy
Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.
Spis powszechny 2021
Wykształcenie mieszkańców od 13 lat
- Wyższe302028%
- Średnie i policealne408737,9%
- Zasadnicze zawodowe186217,3%
- Gimnazjalne3072,8%
- Podstawowe109310,1%
- Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia3203%
- Nieustalone1000,9%
Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka
- przed 1918370,9%
- 1918–194448311,8%
- 1945–1970147335,8%
- 1971–197843110,5%
- 1979–19883859,4%
- 1989–20023267,9%
- 2003–201143110,5%
- 2012–20162335,7%
- 2017–20213117,6%
Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.
Nieruchomości i przestrzeń
Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę
Ile kosztuje metr
Mieszkanie
Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).
Działka budowlana
581 złza m² gruntu
mediana z 20 transakcji łącznie 2024–2026 (rocznik osobno byłby zbyt szczupły)
typowa powierzchnia: 852,2 m²
Działka rolna lub leśna
96 złza m² gruntu
mediana z 13 transakcji w 2026 r.
typowa powierzchnia: 1259,2 m²
2020–2026; lata poniżej progu pominięte
Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗
Ile lat pracy kosztuje mieszkanie
Mieszkanie 50 m²
Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę: 4 przy progu 10.
Działka budowlana 1000 m²
3,7 rokupracy
345 zł za m² (mediana z 14 transakcji) podzielone przez 7733 zł miesięcznie brutto; ceny 2024–2025, wynagrodzenie 2025 r.
Miejsce 669 z 989 gmin, w których dało się to policzyć.
W gminach podobnych (ten sam typ i wielkość) mediana wynosi 5,0 roku, licząc 107 gmin z wynikiem.
Na torach im dalej w prawo, tym dłużej trzeba pracować. Cena z aktów notarialnych podzielona przez roczną sumę mediany wynagrodzenia brutto w tej gminie (GUS, czerwiec, według miejsca zamieszkania). Powierzchnia jest stała dla całego kraju – inaczej liczby z dwóch gmin nie dałyby się porównać. To nie jest zdolność kredytowa: wkład własny, oprocentowanie i koszty utrzymania są poza tym rachunkiem. W gminach, gdzie kupują przyjezdni, cena i pensja opisują dwie różne grupy ludzi. Rejestr Cen Nieruchomości ↗ Bank Danych Lokalnych GUS ↗
Co gmina sprzedała
W 2025 r. samorząd sprzedał 2 nieruchomości za łącznie 142 188 zł.
- w przetargu:0
- bez przetargu:1(50%)
- pozostałe:1
Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.
Ograniczenia terenu
W strefie zalewowej
0,2%
powierzchni gminy · pomiar na 4601 punktach
Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.
Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗
Plany miejscowe
Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.
Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)