Raków
gmina wiejska · pow. kielecki · woj. świętokrzyskie · 5173 mieszk. (▼ 4,7%/5 lat) · dane 2025
Jak się tu mieszka
Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi
Sieci komunalne · 2025
Ludność z kanalizacją
34,4%
Pozostałym 65,6% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.
29najmniejszy odseteknajwiększy
717. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Ludność z wodociągiem
93,7%
najmniejszy odseteknajwiększy
1163. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Ludność z siecią gazową
0%
najmniejszy odseteknajwiększy
1. gmina z 2477
GUS BDL · 2024
Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.
Mieszkania oddane · 2025
3,7na 1000 mieszkańców
najmniejnajmniej mieszkań oddanych w przeliczeniu na mieszkańcównajwięcejnajwięcej mieszkań oddanych w przeliczeniu na mieszkańców
1625. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 19 mieszkań
GUS BDL · 2025
2015: 112025: 19
Zasób gminy: 2145 mieszkań, 414,7 na 1000 mieszkańców, 33 m² na osobę.
Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.
Odpady komunalne · 2025
Odpady na mieszkańca
190kg na mieszkańca
najmniejnajwięcej
372. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Zebrane selektywnie
36,5% zebranych selektywnie
najmniejszy udziałnajwiększy
521. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Łącznie 987 t odpadów zebranych w gminie.
Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.
Ile płacisz za śmieci · 2025
Opłata na mieszkańca
16 złmiesięcznie
189 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 5173 mieszkańców
Koszt systemu na mieszkańca
20 złmiesięcznie
236 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja
Bilans systemu: gmina dołożyła 3,96 zł miesięcznie na osobę z innych dochodów (opłata pokrywa 80% kosztu).
Miejsce 179 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.
To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.
Praca i zarobki
Mediana wynagrodzeń
6086 zł
Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.
20242025
Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.
Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej
Korzystający, 2024
482
Tylu mieszkańców gminy Raków żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 9,2% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).
- poniżej kryterium dochodowego27356,6%
- powyżej kryterium dochodowego20943,4%
20092024
Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.
źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗Firmy w REGON · 2025
909na 10 tys. mieszkańców
najmniejnajmniej firm na 10 tys. mieszkańcównajwięcejnajwięcej firm na 10 tys. mieszkańców
867. gmina z 2479 · 60 nowych i 48 wykreślonych na 10 tys., 43 fundacji i stowarzyszeń
GUS BDL · 2025
REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.
Struktura wieku · 2025
75nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem
najmniejnajmniej osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 pracujących wiekiemnajwięcejnajwięcej osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 pracujących wiekiem
1900. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
wiek przedprodukcyjny 16,8%wiek produkcyjny 57,1%wiek poprodukcyjny 26,1%Gęstość zaludnienia: 27 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.
Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.
Prognoza ludności do 2040 r.
2022
5292
2030
5050
2040
4551
Zmiana 2022–2040: -14,0%.
Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Raków.
Dzieci i młodzież (0–17 lat)
921 → 607
Seniorzy (65 lat i więcej)
1093 → 1294
2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.
Szkoły i przedszkola
Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj przyjeżdża o 22 uczniów więcej, niż wyjeżdża.
Kultura i biblioteki
Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.
Drogi gminne
Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.
Grunty gminy
Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.
Spis powszechny 2021
Wykształcenie mieszkańców od 13 lat
- Wyższe65214,2%
- Średnie i policealne145831,7%
- Zasadnicze zawodowe105823%
- Gimnazjalne1423,1%
- Podstawowe103322,5%
- Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia1703,7%
- Nieustalone811,8%
Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka
- przed 1918120,7%
- 1918–1944885,3%
- 1945–197056234%
- 1971–197819111,6%
- 1979–198823214%
- 1989–200227916,9%
- 2003–20111378,3%
- 2012–2016573,4%
- 2017–2021955,7%
Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.
Nieruchomości i przestrzeń
Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę
Ile kosztuje metr
Mieszkanie
Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).
Działka budowlana
149 złza m² gruntu
mediana z 10 transakcji łącznie 2025–2026 (rocznik osobno byłby zbyt szczupły)
typowa powierzchnia: 827 m²
Działka rolna lub leśna
39 złza m² gruntu
mediana z 22 transakcji w 2025 r.
typowa powierzchnia: 2127,8 m²
Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗
Co gmina sprzedała
W 2026 r. samorząd sprzedał 2 nieruchomości za łącznie 117 740 zł.
- w przetargu:0
- bez przetargu:0(0%)
- pozostałe:2
Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.
Ograniczenia terenu
W strefie zalewowej
0,4%
powierzchni gminy · pomiar na 19 056 punktach
Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.
Największa forma ochrony: park krajobrazowy
75,3%
powierzchni gminy
Cisowsko-Orłowiński Park Krajobrazowy, Nadnidziański Park Krajobrazowy - otulina, Cisowsko-Orłowiński Park Krajobrazowy - otulina
Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.
Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗
Plany miejscowe
Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.
Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Plan inwestycji z WPF a wykonanie · dane za 2025
Raków: inwestycje wykonane poniżej planu z WPF
Jaką część wydatków majątkowych zapisanych na 2025 rok w wieloletniej prognozie finansowej gmina wykonała, na tle gmin tego samego typu i wielkości. Dwie migawki zrzutu MF.
Plan inwestycji z WPF a wykonanie · dane za 2024
Raków: inwestycje wykonane poniżej planu z WPF
Jaką część wydatków majątkowych zapisanych na 2024 rok w wieloletniej prognozie finansowej gmina wykonała, na tle gmin tego samego typu i wielkości. Dwie migawki zrzutu MF.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)