Ruda Śląska
miasto na prawach powiatu · woj. śląskie · 127 601 mieszk. (▼ 4,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 26 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 4,3% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 0,5% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 1 334 357 471 zł | 220 308 456 zł | 414 528 425 zł | 0,0% / 4,4% | 128 861 | 10 355 zł |
| 2026 prognoza | 1 563 585 920 zł | 411 078 669 zł | 449 636 017 zł | 4,7% / 5,4% | 127 939 | 12 221 zł |
| 2027 prognoza | 1 516 267 125 zł | 345 054 590 zł | 513 291 764 zł | 4,7% / 6,3% | 127 152 | 11 925 zł |
| 2028 prognoza | 1 619 677 922 zł | 294 942 705 zł | 479 796 219 zł | 4,7% / 7,5% | 126 424 | 12 811 zł |
| 2029 prognoza | 1 418 670 501 zł | 68 406 124 zł | 445 905 315 zł | 4,4% / 8,6% | 125 545 | 11 300 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 91 163 981 zł | 74 434 531 zł | 81,6% | 242 989 935 zł → 242 894 630 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 241 706 147 zł | 182 585 397 zł | 75,5% | 300 077 356 zł → 292 073 729 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 267 851 540 zł | 264 976 939 zł | 98,9% | 371 272 111 zł → 366 993 398 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 150 498 793 zł | 125 765 566 zł | 83,6% | 367 890 670 zł → 377 891 065 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 273 511 768 zł | 220 308 456 zł | 80,5% | 402 961 948 zł → 414 528 425 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Ruda Śląska, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
10 gru 2025 · nr 4200.V.204.2025 V · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
10 gru 2025 · nr 4200.V.203.2025 V · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
22 sty 2026 · nr 4200.V.49.2026 V · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
22 sty 2026 · nr 4200.V.50.2026 V · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.V.32.2025 V · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.V.33.2025 V · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 80 000 000 zł
21 paź 2025 · nr 4200.V.126.2025 V · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
27 kwi 2026 · nr 4200.V.96.2026 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
20 maj 2026 · nr 4200.V.121.2026 V · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 kwi 2025 · nr 4200.V.71.2025 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
13 cze 2025 · nr 4200.V.113.2025 V · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 1 163 398 094 zł.
- Udział w PIT22,3%259 943 731 zł
- Udział w CIT1,7%19 384 018 zł
- Subwencja ogólna26,1%303 837 616 zł
- Dotacje13%151 503 238 zł
- Dochody własne i pozostałe36,9%428 729 491 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 376 953 448 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe26 962 431 zł
- Potrzeby oświatowe349 991 017 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
21 581 867 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
689 740 914 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
23 624 056 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
8070 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 7 510 905 870 zł (58 862 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie36,4% · 494 939 904 zł
- Pozostałe działy23,7% · 321 975 367 zł
- Transport i drogi12,5% · 170 401 561 zł
- Pomoc społeczna7,4% · 100 111 120 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,3% · 99 502 287 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,9% · 93 326 360 zł
- Administracja publiczna5,8% · 79 363 770 zł
Ile gmina dokłada do szkół
195 152 304 złponad subwencję, czyli 1515 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 460 518 732 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 265 366 428 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 195 152 304 zł
Subwencja pokrywa 57,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 79 363 770 zł przeznaczonych na administrację 73 256 403 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 563 złna mieszkańca · 71 862 397 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 4 złna mieszkańca · 525 823 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 7 złna mieszkańca · 868 184 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Ruda Śląska w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3249 zł2168. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 655 zł1975. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca10 457 zł1917. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa82,3%2322. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie15,3%466. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca240 zł1163. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-45912. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca563 zł455. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca4 zł263. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca7 zł10. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)