Wałbrzych
miasto na prawach powiatu · woj. dolnośląskie · 97 546 mieszk. (▼ 7,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Gmina nie wypracowuje nadwyżki bieżącej (2023–2025), więc długu nie ma z czego spłacać.
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 15,3% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 14,4% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 1 118 403 868 zł | 249 134 183 zł | 849 267 668 zł | 0,0% / 7,3% | 98 408 | 11 365 zł |
| 2026 prognoza | 1 577 346 231 zł | 676 032 850 zł | 982 294 979 zł | 5,3% / 7,5% | 97 255 | 16 219 zł |
| 2027 prognoza | 1 284 429 712 zł | 299 941 337 zł | 951 849 362 zł | 5,0% / 17,6% | 96 296 | 13 338 zł |
| 2028 prognoza | 1 143 914 384 zł | 135 134 804 zł | 886 803 744 zł | 5,9% / 15,5% | 95 397 | 11 991 zł |
| 2029 prognoza | 1 123 131 487 zł | 86 577 972 zł | 806 541 994 zł | 5,9% / 16,0% | 94 353 | 11 904 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 305 956 996 zł | 138 921 689 zł | 45,4% | 680 087 229 zł → 679 464 513 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 246 370 291 zł | 155 870 519 zł | 63,3% | 715 525 880 zł → 688 295 089 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 170 542 563 zł | 165 603 687 zł | 97,1% | 715 301 067 zł → 761 889 627 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 255 729 330 zł | 180 782 092 zł | 70,7% | 719 244 248 zł → 779 252 067 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 538 189 022 zł | 249 134 183 zł | 46,3% | 895 104 220 zł → 849 267 668 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
4 pozytywne · 9 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 13 opinii składów orzekających RIO, Wałbrzych, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna z uwagami
16 gru 2025 · nr XII/127/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
16 gru 2025 · nr XII/129/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
16 gru 2025 · nr XII/128/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
26 sty 2026 · nr XII/10/2026 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
26 sty 2026 · nr XII/11/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
21 sty 2025 · nr III/9/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
21 sty 2025 · nr III/10/2025 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami
29 maj 2025 · nr III/73/2025 · rejestr izby
- Możliwość wykupu papierów wartościowych · pozytywna z uwagami
20 paź 2025 · nr XII/92/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
24 kwi 2026 · nr XII/38/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
8 cze 2026 · nr XII/55/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
29 kwi 2025 · nr III/52/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
5 cze 2025 · nr III/75/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 1 118 403 868 zł.
- Udział w PIT36,5%408 393 797 zł
- Udział w CIT0,6%6 458 107 zł
- Subwencja ogólna8,2%91 744 775 zł
- Dotacje15,5%172 842 976 zł
- Dochody własne i pozostałe39,2%438 964 214 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 367 909 602 zł
- Potrzeby wyrównawcze13 677 189 zł
- Potrzeby ekologiczne212 014 zł
- Potrzeby rozwojowe21 917 729 zł
- Potrzeby oświatowe261 390 679 zł
- Potrzeby uzupełniające70 711 991 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
99 236 681 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
443 146 600 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
16 375 337 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6290 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 4 792 286 055 zł (49 128 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy28,9% · 349 969 020 zł
- Oświata i wychowanie27,6% · 333 827 991 zł
- Transport i drogi12,3% · 149 172 138 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,2% · 111 212 124 zł
- Pomoc społeczna7,5% · 90 278 064 zł
- Administracja publiczna7,4% · 89 306 216 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,2% · 86 926 716 zł
Ile gmina dokłada do szkół
73 447 681 złponad subwencję, czyli 744 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 286 568 302 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 213 120 621 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 73 447 681 zł
Subwencja pokrywa 74,4% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 89 306 216 zł przeznaczonych na administrację 72 399 808 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 686 złna mieszkańca · 66 941 898 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 48 złna mieszkańca · 4 647 931 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 8 złna mieszkańca · 809 978 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Wałbrzych w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca8706 zł2473. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca12 412 zł2283. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 465 zł2148. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa70,8%1907. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie19,4%833. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca542 zł1808. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-22346. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca686 zł948. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca48 zł2234. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca8 zł26. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)