Przejdź do treści
z-dykty.pl

Wierzbica

gmina wiejska · pow. chełmski · woj. lubelskie · 4557 mieszk. (▼ 5,8%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Jak się tu mieszka

Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi

Sieci komunalne · 2025

Ludność z kanalizacją

39,7%

Pozostałym 60,3% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.

35

najmniejszy odseteknajwiększy

856. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z wodociągiem

85,7%

najmniejszy odseteknajwiększy

560. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z siecią gazową

0%

najmniejszy odseteknajwiększy

1. gmina z 2477

GUS BDL · 2024

Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.

Mieszkania oddane · 2025

2,4na 1000 mieszkańców

43

najmniejnajwięcej

1063. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 11 mieszkań

GUS BDL · 2025

2015: 92025: 11

Zasób gminy: 1706 mieszkań, 374,4 na 1000 mieszkańców, 30,3 m² na osobę.

Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.

Odpady komunalne · 2025

Odpady na mieszkańca

160kg na mieszkańca

najmniejnajwięcej

175. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Zebrane selektywnie

54% zebranych selektywnie

najmniejszy udziałnajwiększy

1906. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Łącznie 737 t odpadów zebranych w gminie.

Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.

Ile płacisz za śmieci · 2025

Opłata na mieszkańca

22 złmiesięcznie

261 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 4557 mieszkańców

Koszt systemu na mieszkańca

18 złmiesięcznie

221 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja

Bilans systemu: gmina zebrała o 3,36 zł miesięcznie na osobę więcej, niż wydała (opłata pokrywa 118% kosztu).

Miejsce 639 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.

To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.

Praca i zarobki

Mediana wynagrodzeń

6750 zł

Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.

20242025

Przeciętne wynagrodzenie (czerwiec)7428 zł2025
Udział bezrobotnych w ludności w wieku produkcyjnym5,5%2025
Zarejestrowani bezrobotni145osoby2025
W tym bez pracy dłużej niż rok49%2025

Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.

Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej

Korzystający, 2024

236

Tylu mieszkańców gminy Wierzbica żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 5,1% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).

  • poniżej kryterium dochodowego14360,6%
  • powyżej kryterium dochodowego9339,4%

20092024

Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.

źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Firmy w REGON · 2025

636na 10 tys. mieszkańców

3

najmniejnajwięcej

72. gmina z 2479 · 59 nowych i 35 wykreślonych na 10 tys., 39 fundacji i stowarzyszeń

GUS BDL · 2025

REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.

Struktura wieku · 2025

72nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem

58

najmniejnajwięcej

1434. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

wiek przedprodukcyjny 17,1%wiek produkcyjny 58,2%wiek poprodukcyjny 24,7%

Gęstość zaludnienia: 31 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.

Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.

Prognoza ludności do 2040 r.

2022

4738

2030

4304

2040

3730

Zmiana 2022–2040: -21,3%.

Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Wierzbica.

Dzieci i młodzież (0–17 lat)

864 → 441

Seniorzy (65 lat i więcej)

893 → 1136

2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.

Prognoza ludności gmin do 2040 r.-21,3%(2040)Źródło urzędoweOtwórz stronę źródła ↗

Szkoły i przedszkola

Dzieci 3–6 lat objęte wychowaniem przedszkolnym70,1%2024
Współczynnik skolaryzacji – szkoły podstawowe83,3%2024
Uczniowie przyjeżdżający spoza gminy11osoby2024
Uczniowie wyjeżdżający poza gminę31osoby2024
Bilans dojazdów-20osoby2024

Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj wyjeżdża o 20 uczniów więcej, niż przyjeżdża.

Kultura i biblioteki

Czytelnicy bibliotek na 1000 mieszkańców71osoby2025
Wypożyczenia na czytelnika21,6wol.2025
Księgozbiór na 1000 mieszkańców2488,3wol.2025
Biblioteki na 10 tys. mieszkańców2,2szt.2025
Domy kultury i świetlice na 10 tys. mieszkańców0szt.2025
Uczestnicy imprez na 1000 mieszkańców0osoby2025

Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.

Drogi gminne

Drogi gminne194,6km2024
W tym o nawierzchni twardej30,8%2024
Drogi gruntowe134,7km2024
Drogi dla rowerów11,7km2025
Wypadki drogowe1szt.2024
Ofiary śmiertelne0osoby2024

Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.

Grunty gminy

Grunty gminy ogółem359ha2025
W gminnym zasobie nieruchomości335ha2021
Oddane w użytkowanie wieczyste10ha2025

Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.

Spis powszechny 2021

Wykształcenie mieszkańców od 13 lat

  • Wyższe49912,5%
  • Średnie i policealne125131,3%
  • Zasadnicze zawodowe102925,8%
  • Gimnazjalne1413,5%
  • Podstawowe83220,8%
  • Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia1503,8%
  • Nieustalone902,3%

Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka

  • przed 191880,5%
  • 1918–1944594%
  • 1945–197038226,2%
  • 1971–197829220%
  • 1979–198831721,7%
  • 1989–200224116,5%
  • 2003–2011614,2%
  • 2012–2016453,1%
  • 2017–2021543,7%
Mieszkania z łazienką79%2021
Przeciętna liczba osób w gospodarstwie domowym3,5osoby2021
Gospodarstwa jednoosobowe15,4%2021
Mieszkańcy mieszkający tu od urodzenia48,2%2021
Przybyli z zagranicy w latach 2011–2021261osoby2021
Wskaźnik zatrudnienia (15+)50,8%2021

Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.

Nieruchomości i przestrzeń

Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę

Ile kosztuje metr

Mieszkanie

3230 złza m² powierzchni użytkowej

mediana z 18 transakcji łącznie 2024–2026 (rocznik osobno byłby zbyt szczupły)

typowa powierzchnia: 62,6 m²

Działka budowlana

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).

Działka rolna lub leśna

5 złza m² gruntu

mediana z 10 transakcji w 2026 r.

typowa powierzchnia: 8687,5 m²

2020–2026; lata poniżej progu pominięte

Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗

Ile lat pracy kosztuje mieszkanie

Mieszkanie 50 m²

1,9 rokupracy

3017 zł za m² (mediana z 13 transakcji) podzielone przez 6750 zł miesięcznie brutto; ceny 2024–2025, wynagrodzenie 2025 r.

Miejsce 181 z 1200 gmin, w których dało się to policzyć.

W gminach podobnych (ten sam typ i wielkość) mediana wynosi 1,9 roku, licząc 125 gmin z wynikiem.

Działka budowlana 1000 m²

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę: 6 przy progu 10.

Na torach im dalej w prawo, tym dłużej trzeba pracować. Cena z aktów notarialnych podzielona przez roczną sumę mediany wynagrodzenia brutto w tej gminie (GUS, czerwiec, według miejsca zamieszkania). Powierzchnia jest stała dla całego kraju – inaczej liczby z dwóch gmin nie dałyby się porównać. To nie jest zdolność kredytowa: wkład własny, oprocentowanie i koszty utrzymania są poza tym rachunkiem. W gminach, gdzie kupują przyjezdni, cena i pensja opisują dwie różne grupy ludzi. Rejestr Cen Nieruchomości ↗ Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Co gmina sprzedała

W 2025 r. samorząd sprzedał 2 nieruchomości za łącznie 134 513 zł.

  • w przetargu:2
  • bez przetargu:0(0%)
  • pozostałe:0

Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.

Ograniczenia terenu

W strefie zalewowej

4,9%

powierzchni gminy · pomiar na 14 599 punktach

Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.

Największa forma ochrony: obszar chronionego krajobrazu

51,3%

powierzchni gminy

Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu, Pawłowski Obszar Chronionego Krajobrazu, Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu

Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.

Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗

Plany miejscowe

Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.

Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.

Odstępstwa w tym rozdziale

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)