Przejdź do treści
z-dykty.pl

Żagań

gmina miejska · pow. żagański · woj. lubuskie · 22 800 mieszk. (▼ 6,9%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Jak się tu mieszka

Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi

Sieci komunalne · 2025

Ludność z kanalizacją

88,5%

Pozostałym 11,5% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.

87

najmniejszy odseteknajwiększy

2168. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z wodociągiem

99,9%

najmniejszy odseteknajwiększy

2180. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z siecią gazową

99,8%

najmniejszy odseteknajwiększy

2472. gmina z 2477

GUS BDL · 2024

Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.

Mieszkania oddane · 2025

0,6na 1000 mieszkańców

5

najmniejnajwięcej

129. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 14 mieszkań

GUS BDL · 2025

2015: 512025: 14

Zasób gminy: 10 756 mieszkań, 471,8 na 1000 mieszkańców, 29,7 m² na osobę.

Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.

Odpady komunalne · 2025

Odpady na mieszkańca

418kg na mieszkańca

najmniejnajwięcej

2006. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Zebrane selektywnie

44,5% zebranych selektywnie

najmniejszy udziałnajwiększy

1196. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Łącznie 9612 t odpadów zebranych w gminie.

Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.

Ile płacisz za śmieci · 2025

Opłata na mieszkańca

31 złmiesięcznie

374 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 22 800 mieszkańców

Koszt systemu na mieszkańca

37 złmiesięcznie

442 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja

Bilans systemu: gmina dołożyła 5,67 zł miesięcznie na osobę z innych dochodów (opłata pokrywa 85% kosztu).

Miejsce 1579 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.

To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.

Praca i zarobki

Mediana wynagrodzeń

7039 zł

Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.

20242025

Przeciętne wynagrodzenie (czerwiec)7914 zł2025
Udział bezrobotnych w ludności w wieku produkcyjnym2,5%2025
Zarejestrowani bezrobotni320osoby2025
W tym bez pracy dłużej niż rok24,7%2025

Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.

Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej

Korzystający, 2024

545

Tylu mieszkańców gminy Żagań żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 2,3% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).

  • poniżej kryterium dochodowego24645,1%
  • powyżej kryterium dochodowego29954,9%

20092024

Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.

źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Firmy w REGON · 2025

1432na 10 tys. mieszkańców

89

najmniejnajwięcej

2194. gmina z 2479 · 72 nowych i 56 wykreślonych na 10 tys., 43 fundacji i stowarzyszeń

GUS BDL · 2025

REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.

Struktura wieku · 2025

78nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem

88

najmniejnajwięcej

2187. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

wiek przedprodukcyjny 15,1%wiek produkcyjny 56,1%wiek poprodukcyjny 28,8%

Gęstość zaludnienia: 565 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.

Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.

Prognoza ludności do 2040 r.

2022

23 730

2030

22 358

2040

20 200

Zmiana 2022–2040: -14,9%.

Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Żagań.

Dzieci i młodzież (0–17 lat)

3838 → 2543

Seniorzy (65 lat i więcej)

5319 → 5517

2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.

Prognoza ludności gmin do 2040 r.-14,9%(2040)Źródło urzędoweOtwórz stronę źródła ↗

Szkoły i przedszkola

Dzieci 3–6 lat objęte wychowaniem przedszkolnym110,8%2024
Współczynnik skolaryzacji – szkoły podstawowe114,6%2024
Uczniowie przyjeżdżający spoza gminy229osoby2024
Uczniowie wyjeżdżający poza gminę42osoby2024
Bilans dojazdów187osoby2024

Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj przyjeżdża o 187 uczniów więcej, niż wyjeżdża.

Kultura i biblioteki

Czytelnicy bibliotek na 1000 mieszkańców170osoby2025
Wypożyczenia na czytelnika17,9wol.2025
Księgozbiór na 1000 mieszkańców3516,1wol.2025
Biblioteki na 10 tys. mieszkańców0,9szt.2025
Domy kultury i świetlice na 10 tys. mieszkańców0,4szt.2025
Uczestnicy imprez na 1000 mieszkańców2771,7osoby2025

Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.

Drogi gminne

Drogi gminne53,9km2024
W tym o nawierzchni twardej81,3%2024
Drogi gruntowe10,1km2024
Drogi dla rowerów15,1km2025
Wypadki drogowe4szt.2024
Ofiary śmiertelne0osoby2024

Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.

Grunty gminy

Grunty gminy ogółem638ha2025
W gminnym zasobie nieruchomości395ha2021
Oddane w użytkowanie wieczyste85ha2025

Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.

Spis powszechny 2021

Wykształcenie mieszkańców od 13 lat

  • Wyższe422620,5%
  • Średnie i policealne816139,5%
  • Zasadnicze zawodowe446121,6%
  • Gimnazjalne5442,6%
  • Podstawowe20469,9%
  • Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia5552,7%
  • Nieustalone6483,1%

Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka

  • przed 1918128613,2%
  • 1918–1944202320,8%
  • 1945–1970143914,8%
  • 1971–19789539,8%
  • 1979–1988202220,8%
  • 1989–200299310,2%
  • 2003–20117147,3%
  • 2012–20161631,7%
  • 2017–20211281,3%
Mieszkania z łazienką93,5%2021
Przeciętna liczba osób w gospodarstwie domowym2,6osoby2021
Gospodarstwa jednoosobowe25,4%2021
Mieszkańcy mieszkający tu od urodzenia50,7%2021
Przybyli z zagranicy w latach 2011–20211273osoby2021
Wskaźnik zatrudnienia (15+)53,2%2021

Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.

Nieruchomości i przestrzeń

Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę

Ile kosztuje metr

Mieszkanie

4619 złza m² powierzchni użytkowej

mediana z 126 transakcji w 2026 r.

typowa powierzchnia: 49,7 m²

2020–2026; lata poniżej progu pominięte

Działka budowlana

227 złza m² gruntu

mediana z 133 transakcji w 2026 r.

typowa powierzchnia: 813,7 m²

2020–2026; lata poniżej progu pominięte

Działka rolna lub leśna

144 złza m² gruntu

mediana z 13 transakcji w 2024 r.

typowa powierzchnia: 1322,6 m²

2020–2024; lata poniżej progu pominięte

Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗

Ile lat pracy kosztuje mieszkanie

Mieszkanie 50 m²

2,7 rokupracy

4610 zł za m² (mediana z 193 transakcji) podzielone przez 7039 zł miesięcznie brutto, oba z 2025 r.

Miejsce 462 z 1200 gmin, w których dało się to policzyć.

W gminach podobnych (ten sam typ i wielkość) mediana wynosi 3,9 roku, licząc 91 gmin z wynikiem.

Działka budowlana 1000 m²

2,4 rokupracy

200 zł za m² (mediana z 199 transakcji) podzielone przez 7039 zł miesięcznie brutto, oba z 2025 r.

Miejsce 441 z 989 gmin, w których dało się to policzyć.

W gminach podobnych (ten sam typ i wielkość) mediana wynosi 3,2 roku, licząc 55 gmin z wynikiem.

Na torach im dalej w prawo, tym dłużej trzeba pracować. Cena z aktów notarialnych podzielona przez roczną sumę mediany wynagrodzenia brutto w tej gminie (GUS, czerwiec, według miejsca zamieszkania). Powierzchnia jest stała dla całego kraju – inaczej liczby z dwóch gmin nie dałyby się porównać. To nie jest zdolność kredytowa: wkład własny, oprocentowanie i koszty utrzymania są poza tym rachunkiem. W gminach, gdzie kupują przyjezdni, cena i pensja opisują dwie różne grupy ludzi. Rejestr Cen Nieruchomości ↗ Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Co gmina sprzedała

W 2026 r. samorząd sprzedał 44 nieruchomości za łącznie 4 241 439 zł.

  • w przetargu:5
  • bez przetargu:4(9.1%)
  • pozostałe:35

Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.

Ograniczenia terenu

W strefie zalewowej

13,6%

powierzchni gminy · pomiar na 4039 punktach

Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.

Największa forma ochrony: obszar chronionego krajobrazu

11,4%

powierzchni gminy

Bory Dolnośląskie, Dolina Bobru

Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.

Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗

Plany miejscowe

Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.

Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.

Odstępstwa w tym rozdziale

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)