Żagań
gmina miejska · pow. żagański · woj. lubuskie · 22 800 mieszk. (▼ 6,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 3,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 8,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 170 741 513 zł | 34 864 600 zł | 10 124 820 zł | 0,0% / 5,5% | 23 167 | 7370 zł |
| 2026 prognoza | 180 459 103 zł | 52 856 380 zł | 15 946 400 zł | 0,9% / -2,1% | 22 977 | 7854 zł |
| 2027 prognoza | 174 181 387 zł | 22 482 477 zł | 14 248 800 zł | 1,2% / 2,2% | 22 814 | 7635 zł |
| 2028 prognoza | 163 186 353 zł | 11 129 411 zł | 12 920 800 zł | 0,8% / 3,7% | 22 682 | 7195 zł |
| 2029 prognoza | 162 577 185 zł | 7 550 000 zł | 11 920 800 zł | 0,7% / 2,7% | 22 537 | 7214 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 15 619 866 zł | 9 435 973 zł | 60,4% | 12 238 206 zł → 12 301 762 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 27 165 485 zł | 13 854 870 zł | 51,0% | 21 133 206 zł → 6 805 061 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 53 318 795 zł | 34 363 869 zł | 64,4% | 24 533 206 zł → 15 265 650 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 39 871 027 zł | 25 187 490 zł | 63,2% | 18 475 097 zł → 10 699 629 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 43 308 000 zł | 34 864 600 zł | 80,5% | 13 846 400 zł → 10 124 820 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
4 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 4 opinii składów orzekających RIO, Żagań, lata 2025–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
16 gru 2025 · nr 716/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
6 lut 2026 · nr 144 / 2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
4 lut 2025 · nr 147 / 2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
4 lut 2025 · nr 148 / 2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Zielonej Górze. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 169 444 463 zł.
- Udział w PIT19,6%33 141 438 zł
- Udział w CIT0,9%1 583 058 zł
- Subwencja ogólna20,7%35 128 797 zł
- Dotacje18,7%31 765 283 zł
- Dochody własne i pozostałe40%67 825 887 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 43 444 134 zł
- Potrzeby wyrównawcze1 648 000 zł
- Potrzeby ekologiczne31 485 zł
- Potrzeby rozwojowe3 704 044 zł
- Potrzeby oświatowe38 060 605 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
4 581 232 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
85 663 643 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 559 352 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4932 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 159 718 134 zł (50 865 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie37,5% · 65 824 095 zł
- Pozostałe działy23,3% · 40 837 461 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,2% · 17 843 811 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko9,0% · 15 732 481 zł
- Administracja publiczna8,8% · 15 443 097 zł
- Pomoc społeczna6,5% · 11 320 192 zł
- Transport i drogi4,8% · 8 415 282 zł
Ile gmina dokłada do szkół
32 316 975 złponad subwencję, czyli 1397 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 59 124 102 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 26 807 127 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 32 316 975 zł
Subwencja pokrywa 45,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 15 443 097 zł przeznaczonych na administrację 11 804 778 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 466 złna mieszkańca · 10 621 421 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 24 złna mieszkańca · 549 527 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 28 złna mieszkańca · 633 829 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Żagań w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca444 zł595. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7694 zł494. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7489 zł276. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa83,5%2362. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie11,7%216. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca57 zł341. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-15174. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca466 zł158. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca24 zł1795. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca28 zł972. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)