Częstochowa
miasto na prawach powiatu · woj. śląskie · 201 439 mieszk. (▼ 5,8%/5 lat) · dane 2025
Usługi i otoczenie
Co gmina prowadzi i co na jej terenie powstaje
Oświata
164 szkół i 92 przedszkoli · stan na 30 września 2025 · źródło: System Informacji Oświatowej
- Wydatki na ucznia
- 24 919 zł
- rok 2025
- Uczniowie
- 37 050
- w szkołach
- Dzieci w przedszkolach
- 6088
- Nauczyciele
- 5626
Czym się oddycha
Stacja w gminie Częstochowa: Częstochowa, Al. AK/Jana Pawła II · rok 2024
- Dwutlenek azotu · średnia godzinowa
- 28,1 µg/m³
- Pył PM10 · średnia godzinowa
- 30,7 µg/m³
Pomiar z jednej stacji opisuje jej okolicę, nie całą gminę. Brak stacji nigdy nie oznacza czystego powietrza. Serie o kompletności poniżej 75% są pominięte. Źródło: GIOŚ, Państwowy Monitoring Środowiska ↗
Ruch budowlany
Pozwolenia na budowę i zgłoszenia wydane w gminie, wg roku decyzji
w 2026 dotąd 381, rok w toku
42 dni
tyle trwała mediana sprawy o dom jednorodzinny w 2025 – policzona na 242 decyzjach, Częstochowa – decyzje prezydenta miasta. W 2016 było to 25 dni.
- 42 dni tutaj
- 41 dni mediana kraju (375 powiatów)
- 65 dni punkt odniesienia z ustawy – zmieściło się 69% spraw (art. 35 ust. 6, Prawo budowlane)
| Rok | Pozwoleń | W tym domów | Mediana dni | Co 10. sprawa | W 65 dniach |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026w toku | 381 | 168 | 48 | ≥ 124 | 66% |
| 2025 | 532 | 242 | 42 | ≥ 106 | 69% |
| 2024 | 621 | 234 | 43 | ≥ 100 | 69% |
| 2023 | 602 | 232 | 43 | ≥ 89 | 75% |
| 2022 | 773 | 288 | 45 | ≥ 105 | 72% |
| 2021 | 1506 | 370 | 41 | ≥ 89 | 78% |
| 2020 | 1595 | 378 | 40 | ≥ 83 | 80% |
| 2019 | 1497 | 374 | 35 | ≥ 73 | 87% |
| 2018 | 1335 | 351 | 29 | ≥ 74 | 85% |
| 2017 | 1192 | 295 | 28 | ≥ 64 | 91% |
| 2016 | 908 | 250 | 25 | ≥ 55 | 95% |
Czas sprawy liczymy w dniach KALENDARZOWYCH, od wpływu wniosku do wydania decyzji. Ustawowy termin 65 dni z art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego liczy się inaczej – nie wlicza się do niego czasu na uzupełnienie braków we wniosku ani zawieszeń – więc udział spraw „w 65 dniach" nie mówi, ile razy urząd dotrzymał terminu. Długość sprawy zależy też od kompletności wniosku, który składa inwestor, i od tego, czy działka ma plan miejscowy. Pozwolenia wydaje starosta (w miastach na prawach powiatu – prezydent), więc liczba jest wspólna dla wszystkich gmin powiatu.
Liczba pozwoleń zależy od powierzchni gminy, liczby mieszkańców i tego, ile ma wolnych gruntów pod zabudowę – nie od pracy urzędu. Podział na domy jednorodzinne i „pozostałe" pochodzi wprost z rejestru; obejmuje on także drobne roboty, np. instalacje. Część wpisów w rejestrze nie ma wskazanej gminy (średnio 6% w kraju, ale w łódzkim aż 17%), więc liczby te są dolną granicą, nie kompletem. Źródło: GUNB, rejestr wniosków i decyzji ↗. Rejestr jest aktualizowany przez GUNB na bieżąco; dane pozyskujemy z niego cyklicznie, a rocznik bieżący oznaczamy jako „w toku". Prezentacja per gmina i podział na roczniki to nasze przetworzenie danych rejestru.
Zabytki
W rejestrze zabytków w gminie Częstochowa: 213 obiektów nieruchomych i 3 stanowiska archeologicznych. Wpisu dokonuje wojewódzki konserwator zabytków – to nie jest działanie gminy.
Najwcześniejszy wpis: 1947-11-14, najpóźniejszy: 2025-12-19.
- Częstochowa - Jasna Górawpis 1947
średniowiecze · Częstochowa · stanowisko archeologiczne
- klasztorwpis 1947
1633 - 1650 · Częstochowa
1425 - 1463 · Częstochowa
1. poł. XVII w. · Częstochowa, św. Barbary 51
poł. XVII w. · Częstochowa, św. Rocha 79a
- d. zespół klasztorny Paulinówwpis 1960
1. poł. XVII w. · Częstochowa, św. Barbary 51/55
XVIII w. · Częstochowa, św. Barbary 51
- pałac biskupi, ob. popówkawpis 1960
XVIII - XIX · Częstochowa, Aleja Najświętszej Maryi Panny 47
- klasztor, ob. plebaniawpis 1960
1. poł. XVII w. · Częstochowa, św. Barbary 51/55
- karczmawpis 1960
XVII w. · Częstochowa, Mirowska 4
- ratuszwpis 1960
1. poł. XIX w. · Częstochowa, Aleja Najświętszej Maryi Panny 45
XVII w. · Częstochowa, Plac Ignacego Daszyńskiego 8
Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa, rejestr zabytków (dane.gov.pl). Plik źródłowy ↗
Pociągi na stacjach gminy
Na stacjach w gminie Częstochowa odnotowano 120 499 zatrzymań pociągów. 8,6% z nich miało opóźnienie powyżej 5 minut 59 sekund – im mniejszy ten udział, tym rzadziej pociąg przyjeżdżał spóźniony.
- Opóźnionych zatrzymań
- 8,6%
- W kraju w tym roku
- 8,7%
- Rok do roku
- −1,7 pkt
- Stacji w gminie
- 5
- Częstochowa8,9%57 594 zatrzymania
- Częstochowa Raków5,9%29 747 zatrzymań
- Częstochowa Stradom14,4%16 742 zatrzymania
- Częstochowa Aniołów7,0%9744 zatrzymania
- Częstochowa Gnaszyn5,8%6672 zatrzymania
Dane Urzędu Transportu Kolejowego za 2024 r. Pociąg jest punktualny, gdy spóźnił się nie więcej niż 5 minut 59 sekund. Rozkład układa przewoźnik, a torami zarządza PKP PLK – opóźnienie zmierzone na stacji nie jest miarą pracy gminy, tylko faktem o ruchu kolejowym w tym miejscu. Długość paska porównuje stacje między sobą, a nie udziały w całości.
Profilaktyka raka piersi i szyjki macicy
Mammografia
30,76%
Programem profilaktyki raka piersi objętych jest 15 887 z 51 651 kobiet kwalifikujących się w gminie Częstochowa, stan na 1 września 2026.
W kraju: 32,86% (8 705 069 kwalifikujących się), stan na 1 września 2026.
„Objęcie" według NFZ liczy też kobiety wyłączone z programu z powodu leczenia (poza programem albo w jego trakcie), nie tylko te, które zrobiły badanie w tym roku – mammografię w programie wykonuje się raz na 2 lata, więc w danym roku badanie ma tylko część uprawnionych. Wynik opisuje mieszkanki, nie pracę urzędu gminy.
Objęcie programem – Mammografia30,76%(2026)Portal otwartych danych (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗Cytologia i test HPV
18,39%
Programem profilaktyki raka szyjki macicy objętych jest 11 232 z 61 064 kobiet kwalifikujących się w gminie Częstochowa, stan na 1 września 2026.
W kraju: 15,71% (11 957 976 kwalifikujących się), stan na 1 września 2026.
„Objęcie" według NFZ liczy też kobiety wyłączone z programu z powodu leczenia (poza programem albo w jego trakcie), nie tylko te, które zrobiły badanie w tym roku – okno badania to co 3 lata (cytologia) albo co 5 lat (test HPV), więc w danym roku badanie ma tylko część uprawnionych. Wynik opisuje mieszkanki, nie pracę urzędu gminy.
Objęcie programem – Cytologia i test HPV18,39%(2026)Portal otwartych danych (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗Czas oczekiwania do specjalisty
Liczba osób oczekujących i mediana czasu, przypadki stabilne
W gminie Częstochowa
126 sprawozdań od placówek na jej terenie
- Okulistyka3553 osoby67 dni mediany22 placówki
- Ortopedia i traumatologia narządu ruchu2053 osoby57 dni mediany7 placówek
- Endokrynologia1981 osób328 dni mediany4 placówki
- Tomografia komputerowa1739 osób96 dni mediany2 placówki
- Gastroenterologia1608 osób290 dni mediany5 placówek
- Dermatologia1569 osób24 dni mediany17 placówek
- Neurologia1261 osób43 dni mediany22 placówki
- Onkologia1020 osób38 dni mediany3 placówki
- Otolaryngologia807 osób23 dni mediany17 placówek
- Gruźlica i choroby płuc576 osób75 dni mediany6 placówek
- Rezonans magnetyczny467 osób57 dni mediany1 placówka
- Urologia428 osób109 dni mediany2 placówki
- Reumatologia377 osób51 dni mediany8 placówek
- Nefrologia188 osób22 dni mediany4 placówki
- Diabetologia131 osób79 dni mediany6 placówek
Placówki w gminie (49)
- WOJEWÓDZKI SZPITAL SPECJALISTYCZNY IM. N.M.P.UL. BIALSKA 104/118
- WOJEWÓDZKI ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ NAD MATKĄ, DZIECKIEM I MŁODZIEŻĄUL. SOBIESKIEGO 7A
- SPECJALISTYCZNE CENTRUM MEDYCZNE "SPEC-MED" SP. Z O.O.UL. AL. WOLNOŚCI 14
- NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ - CENTRUM MEDYCZNE "AMICUS" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄALEJA POKOJU 44
- MIEJSKI SZPITAL ZESPOLONYUL. MIROWSKA 15
- NASZA PRZYCHODNIA "SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ"ALEJA WOLNOŚCI 46
…i 43 więcej – wszystkie z adresami i czasem oczekiwania na kartach placówek.
Dwie liczby mówią o czym innym: długi czas przy małej liczbie oczekujących wynika z tego, ile ośrodków danej specjalności w ogóle działa w okolicy. Żadna z nich nie jest miarą sprawności władz gminy – kolejki prowadzi Narodowy Fundusz Zdrowia, nie samorząd. Źródło: NFZ, Informator o Terminach Leczenia ↗
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)