Przejdź do treści
z-dykty.pl

Lelis

gmina wiejska · pow. ostrołęcki · woj. mazowieckie · 9919 mieszk. (▲ 1,6%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Jak się tu mieszka

Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi

Sieci komunalne · 2025

Ludność z kanalizacją

32,2%

Pozostałym 67,8% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.

26

najmniejszy odseteknajwiększy

653. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z wodociągiem

82,6%

najmniejszy odseteknajwiększy

435. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z siecią gazową

28,2%

najmniejszy odseteknajwiększy

1354. gmina z 2477

GUS BDL · 2024

Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.

Mieszkania oddane · 2025

3,1na 1000 mieszkańców

56

najmniejnajwięcej

1398. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 31 mieszkań

GUS BDL · 2025

2015: 582025: 31

Zasób gminy: 2764 mieszkań, 278,7 na 1000 mieszkańców, 31,1 m² na osobę.

Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.

Odpady komunalne · 2025

Odpady na mieszkańca

214kg na mieszkańca

najmniejnajwięcej

544. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Zebrane selektywnie

35,7% zebranych selektywnie

najmniejszy udziałnajwiększy

472. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Łącznie 2121 t odpadów zebranych w gminie.

Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.

Ile płacisz za śmieci · 2025

Opłata na mieszkańca

21 złmiesięcznie

251 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 9919 mieszkańców

Koszt systemu na mieszkańca

20 złmiesięcznie

244 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja

Bilans systemu: gmina zebrała o 0,58 zł miesięcznie na osobę więcej, niż wydała (opłata pokrywa 103% kosztu).

Miejsce 558 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.

To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.

Praca i zarobki

Mediana wynagrodzeń

6593 zł

Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.

20242025

Przeciętne wynagrodzenie (czerwiec)7538 zł2025
Udział bezrobotnych w ludności w wieku produkcyjnym6,2%2025
Zarejestrowani bezrobotni370osoby2025
W tym bez pracy dłużej niż rok53,5%2025

Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.

Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej

Korzystający, 2024

204

Tylu mieszkańców gminy Lelis żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 2,1% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).

  • poniżej kryterium dochodowego11857,8%
  • powyżej kryterium dochodowego8642,2%

20092024

Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.

źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Firmy w REGON · 2025

928na 10 tys. mieszkańców

38

najmniejnajwięcej

948. gmina z 2479 · 85 nowych i 48 wykreślonych na 10 tys., 28 fundacji i stowarzyszeń

GUS BDL · 2025

REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.

Struktura wieku · 2025

66nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem

14

najmniejnajwięcej

346. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

wiek przedprodukcyjny 22,6%wiek produkcyjny 60,3%wiek poprodukcyjny 17,1%

Gęstość zaludnienia: 51 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.

Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.

Prognoza ludności do 2040 r.

2022

9900

2030

10 164

2040

10 511

Zmiana 2022–2040: 6,2%.

Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Lelis.

Dzieci i młodzież (0–17 lat)

2350 → 1732

Seniorzy (65 lat i więcej)

1189 → 2127

2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.

Prognoza ludności gmin do 2040 r.6,2%(2040)Źródło urzędoweOtwórz stronę źródła ↗

Szkoły i przedszkola

Dzieci 3–6 lat objęte wychowaniem przedszkolnym68,9%2024
Współczynnik skolaryzacji – szkoły podstawowe81%2024
Uczniowie przyjeżdżający spoza gminy23osoby2024
Uczniowie wyjeżdżający poza gminę111osoby2024
Bilans dojazdów-88osoby2024

Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj wyjeżdża o 88 uczniów więcej, niż przyjeżdża.

Kultura i biblioteki

Czytelnicy bibliotek na 1000 mieszkańców125osoby2025
Wypożyczenia na czytelnika11,5wol.2025
Księgozbiór na 1000 mieszkańców4994,8wol.2025
Biblioteki na 10 tys. mieszkańców5szt.2025
Domy kultury i świetlice na 10 tys. mieszkańców1szt.2025
Uczestnicy imprez na 1000 mieszkańców999,9osoby2025

Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.

Drogi gminne

Drogi gminne105,7km2024
W tym o nawierzchni twardej67,3%2024
Drogi gruntowe34,6km2024
Drogi dla rowerów46km2025
Wypadki drogowe2szt.2024
Ofiary śmiertelne1osoby2024

Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.

Grunty gminy

Grunty gminy ogółem291ha2025
W gminnym zasobie nieruchomości0ha2021
Oddane w użytkowanie wieczyste0ha2025

Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.

Spis powszechny 2021

Wykształcenie mieszkańców od 13 lat

  • Wyższe144518,6%
  • Średnie i policealne238130,6%
  • Zasadnicze zawodowe186424%
  • Gimnazjalne2813,6%
  • Podstawowe135617,4%
  • Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia3384,3%
  • Nieustalone1121,4%

Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka

  • przed 1918120,5%
  • 1918–1944411,7%
  • 1945–197037015,5%
  • 1971–19782088,7%
  • 1979–198834014,3%
  • 1989–200257524,1%
  • 2003–201139916,7%
  • 2012–201624110,1%
  • 2017–20211978,3%
Mieszkania z łazienką90,2%2021
Przeciętna liczba osób w gospodarstwie domowym4,2osoby2021
Gospodarstwa jednoosobowe9,7%2021
Mieszkańcy mieszkający tu od urodzenia54,4%2021
Przybyli z zagranicy w latach 2011–2021473osoby2021
Wskaźnik zatrudnienia (15+)58,9%2021

Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.

Nieruchomości i przestrzeń

Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę

Ile kosztuje metr

Mieszkanie

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).

Działka budowlana

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).

Działka rolna lub leśna

8 złza m² gruntu

mediana z 32 transakcji w 2026 r.

typowa powierzchnia: 7675 m²

Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗

Ograniczenia terenu

W strefie zalewowej

23,7%

powierzchni gminy · pomiar na 19 614 punktach

Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.

Największa forma ochrony: Natura 2000 (ptasia)

18,0%

powierzchni gminy

Dolina Dolnej Narwi, Doliny Omulwi i Płodownicy

Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.

Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗

Plany miejscowe

Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.

Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.

Odstępstwa w tym rozdziale

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)