Orzysz
gmina miejsko-wiejska · pow. piski · woj. warmińsko-mazurskie · 8253 mieszk. (▼ 3,3%/5 lat) · dane 2025
Jak się tu mieszka
Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi
Sieci komunalne · 2025
Ludność z kanalizacją
72,6%
Pozostałym 27,4% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.
71najmniejszy odseteknajwiększy
1771. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Ludność z wodociągiem
83,1%
najmniejszy odseteknajwiększy
461. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Ludność z siecią gazową
0%
najmniejszy odseteknajwiększy
1. gmina z 2477
GUS BDL · 2024
Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.
Mieszkania oddane · 2025
1,6na 1000 mieszkańców
najmniejnajmniej mieszkań oddanych w przeliczeniu na mieszkańcównajwięcejnajwięcej mieszkań oddanych w przeliczeniu na mieszkańców
577. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 13 mieszkań
GUS BDL · 2025
2015: 82025: 13
Zasób gminy: 3534 mieszkań, 428,2 na 1000 mieszkańców, 28,5 m² na osobę.
Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.
Odpady komunalne · 2025
Odpady na mieszkańca
391kg na mieszkańca
najmniejnajwięcej
1797. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Zebrane selektywnie
56,2% zebranych selektywnie
najmniejszy udziałnajwiększy
2038. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
Łącznie 3227 t odpadów zebranych w gminie.
Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.
Praca i zarobki
Mediana wynagrodzeń
6740 zł
Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.
20242025
Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.
Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej
Korzystający, 2024
652
Tylu mieszkańców gminy Orzysz żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 7,8% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).
- poniżej kryterium dochodowego31247,9%
- powyżej kryterium dochodowego34052,1%
20092024
Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.
źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗Firmy w REGON · 2025
877na 10 tys. mieszkańców
najmniejnajmniej firm na 10 tys. mieszkańcównajwięcejnajwięcej firm na 10 tys. mieszkańców
757. gmina z 2479 · 58 nowych i 36 wykreślonych na 10 tys., 50 fundacji i stowarzyszeń
GUS BDL · 2025
REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.
Struktura wieku · 2025
68nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem
najmniejnajmniej osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 pracujących wiekiemnajwięcejnajwięcej osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 pracujących wiekiem
616. gmina z 2479
GUS BDL · 2025
wiek przedprodukcyjny 16,3%wiek produkcyjny 59,7%wiek poprodukcyjny 24%Gęstość zaludnienia: 23 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.
Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.
Prognoza ludności do 2040 r.
2022
8403
2030
7944
2040
7250
Zmiana 2022–2040: -13,7%.
Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Orzysz.
Dzieci i młodzież (0–17 lat)
1485 → 1122
Seniorzy (65 lat i więcej)
1540 → 1846
2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.
Szkoły i przedszkola
Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj wyjeżdża o 1 uczniów więcej, niż przyjeżdża.
Kultura i biblioteki
Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.
Drogi gminne
Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.
Grunty gminy
Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.
Spis powszechny 2021
Wykształcenie mieszkańców od 13 lat
- Wyższe100314,3%
- Średnie i policealne242234,5%
- Zasadnicze zawodowe134819,2%
- Gimnazjalne3274,7%
- Podstawowe142820,4%
- Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia2663,8%
- Nieustalone2173,1%
Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka
- przed 19182397,9%
- 1918–194472624%
- 1945–197066922,1%
- 1971–197840713,4%
- 1979–19882488,2%
- 1989–200235111,6%
- 2003–20112117%
- 2012–20161244,1%
- 2017–2021521,7%
Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.
Nieruchomości i przestrzeń
Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę
Ile kosztuje metr
Mieszkanie
4016 złza m² powierzchni użytkowej
mediana z 28 transakcji w 2026 r.
typowa powierzchnia: 46,9 m²
Działka budowlana
86 złza m² gruntu
mediana z 49 transakcji w 2023 r.
typowa powierzchnia: 1649,9 m²
2021–2023; lata poniżej progu pominięte
Działka rolna lub leśna
52 złza m² gruntu
mediana z 19 transakcji w 2023 r.
typowa powierzchnia: 1722 m²
2021–2023; lata poniżej progu pominięte
Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗
Ile lat pracy kosztuje mieszkanie
Mieszkanie 50 m²
3,1 rokupracy
5031 zł za m² (mediana z 47 transakcji) podzielone przez 6740 zł miesięcznie brutto, oba z 2025 r.
Miejsce 584 z 1200 gmin, w których dało się to policzyć.
W gminach podobnych (ten sam typ i wielkość) mediana wynosi 2,2 roku, licząc 157 gmin z wynikiem.
Działka budowlana 1000 m²
Najnowsze ceny są z 2023 r., a badanie wynagrodzeń zaczyna się później. Dzielenie liczb z różnych lat dałoby wynik, który wygląda jak fakt, a nim nie jest.
Na torach im dalej w prawo, tym dłużej trzeba pracować. Cena z aktów notarialnych podzielona przez roczną sumę mediany wynagrodzenia brutto w tej gminie (GUS, czerwiec, według miejsca zamieszkania). Powierzchnia jest stała dla całego kraju – inaczej liczby z dwóch gmin nie dałyby się porównać. To nie jest zdolność kredytowa: wkład własny, oprocentowanie i koszty utrzymania są poza tym rachunkiem. W gminach, gdzie kupują przyjezdni, cena i pensja opisują dwie różne grupy ludzi. Rejestr Cen Nieruchomości ↗ Bank Danych Lokalnych GUS ↗
Co gmina sprzedała
W 2026 r. samorząd sprzedał 9 nieruchomości za łącznie 427 106 zł.
- w przetargu:1
- bez przetargu:0(0%)
- pozostałe:8
Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.
Ograniczenia terenu
Największa forma ochrony: obszar chronionego krajobrazu
53,7%
powierzchni gminy
Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, Wzgórz Dybowskich, Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Ełckiego i 3 więcej
Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.
Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗
Plany miejscowe
Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.
Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)