Przejdź do treści
z-dykty.pl

Zabrze

miasto na prawach powiatu · woj. śląskie · 150 780 mieszk. (▼ 5,1%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Władze i uchwały

Władze, podatki lokalne, uchwały rady i kontrole

Władze

Wyniki wyborów samorządowych 2024 · źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Prezydent miasta
RUPNIEWSKA Agnieszka Małgorzata
KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA
24 766 głosów (57,9%)wybrany w II turze2 kandydatów

Rada gminy

Hemicykl rada gminy – rozkład 25 mandatów wg klubuKKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 1 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 2 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 3 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 4 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 5 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 6 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 7 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 8 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 9 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 10 z 11KKW KOALICJA OBYWATELSKA – mandat 11 z 11KWW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGO – mandat 1 z 5KWW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGO – mandat 2 z 5KWW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGO – mandat 3 z 5KWW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGO – mandat 4 z 5KWW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGO – mandat 5 z 5KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 1 z 4KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 2 z 4KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 3 z 4KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ – mandat 4 z 4KWW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIK – mandat 1 z 4KWW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIK – mandat 2 z 4KWW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIK – mandat 3 z 4KWW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIK – mandat 4 z 4KW ZABRZAŃSKA INICJATYWA SPOŁECZNA – mandat 1 z 1

25 mandatów

  • KKW KOALICJA OBYWATELSKA11
  • KWW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGO5
  • KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ4
  • KWW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIK4
  • KW ZABRZAŃSKA INICJATYWA SPOŁECZNA1

Jak głosowała gmina

PKW
Wybory do Sejmu 2023 ↗frekwencja 65,4% (kraj: 70,2%)
  • KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA PO .N IPL ZIELONI36,4%
  • KOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ29,9%
  • KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE12,5%
  • KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA10,1%
  • KOMITET WYBORCZY KONFEDERACJA WOLNOŚĆ I NIEPODLEGŁOŚĆ7,2%
  • KOMITET WYBORCZY BEZPARTYJNI SAMORZĄDOWCY2,2%

Radni

25 radnych wybranych w wyborach 2024 · lista Państwowej Komisji Wyborczej, bez zmian w trakcie kadencji

W tej kadencji wygasło 6 mandatów – następców ta lista nie obejmuje.

  • BIENIEK Janusz JózefKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIKokręg 1
  • BORÓWKA Borys AleksanderKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 4
  • CHRZĘSTEK-BAR Łucja KatarzynaKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIKokręg 2
  • CIEŚLA Alojzy MaciejKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 1
  • DZIĘBOWSKI SebastianKOMITET WYBORCZY STOWARZYSZENIE ZABRZAŃSKA INICJATYWA SPOŁECZNAokręg 3
  • GRYGIEL Rafał TomaszKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGOokręg 2
  • HARASIMOWICZ Adam DamianKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 2
  • ILEWSKI AdamKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 3
  • JONECKO Krystian GrzegorzKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIKokręg 3
  • JUROSZEK Przemysław DawidKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 3
  • LUBOWIECKI GrzegorzKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGOokręg 4
  • NIEZGODA Wojciech RyszardKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 2
  • OLEJNICZAK Grzegorz LeonardKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 1
  • OLICHWER Mariola MagdalenaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 3
  • OLICHWER Tomasz AndrzejKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 1
  • POTYKA Urszula TeresaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 4
  • RAU Marian EugeniuszKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 2
  • REISS Ferdynand WilhelmKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 2
  • RUPNIEWSKA Agnieszka MałgorzataKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 4
  • SOSNOWSKA Anna IwonaKOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKAokręg 3
  • SZCZERBA Marcin TomaszKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGOokręg 1
  • TUREK GrzegorzKOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆokręg 1
  • WALERJAŃSKI DariuszKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW MAŁGORZATY MAŃKI - SZULIKokręg 4
  • ZGRZENDEK Maciej JanKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGOokręg 3
  • ŻBIKOWSKI Kamil PiotrKOMITET WYBORCZY WYBORCÓW LEPSZE ZABRZE KAMILA ŻBIKOWSKIEGOokręg 4

Podatek od nieruchomości – ile z dozwolonego pułapu

Płaci go każdy właściciel domu, mieszkania, działki i firmy, a wpływy zostają w gminie. Nalicza się od powierzchni: tyle złotych za rok za każdy metr kwadratowy – działki przy gruntach, powierzchni użytkowej przy budynkach. Wysokość stawek uchwala rada gminy, ale nie wyżej niż koniec toru: to górna granica z ustawy, ta sama dla wszystkich gmin w kraju. Stawki na 2026 rok.

Grunty pod działalnością gospodarczą1,45 złza m²
równa granicygranica 1,45 zł
Grunty pozostałe0,77 złza m²
równa granicygranica 0,77 zł
Budynki mieszkalne1,25 złza m²
równa granicygranica 1,25 zł
Budynki pod działalnością gospodarczą35,53 złza m²
równa granicygranica 35,53 zł

Pełny tor znaczy „tyle, ile ustawa pozwala" – nie jest oceną gminy. Stawka poniżej granicy bywa ulgą dla mieszkańców, ale równie dobrze rezygnacją z dochodu gminy.

Stawka to nie kwota podatku; ta zależy od powierzchni. Mieszkanie o powierzchni użytkowej 60 m² przy stawce 1,25 zł to 75 zł podatku za cały rok. Pokazujemy stawkę podstawową z uchwały – rada może różnicować ją wewnątrz kategorii.

uchwała rady ↗ · górne granice: obwieszczenie Ministra Finansów ↗

Skok stawki na granicy gmin

Ta sama danina, gminy graniczące – ile uchwaliliśmy my, ile uchwalili oni.

KategoriaU nas za m²Mediana sąsiadówRóżnica
Grunty pod działalnością gospodarczą5 gmin ościennych · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy1,45 zł1,45 złu nas 1,45 zł, obok 1,45 złtyle samo co sąsiedzi
Grunty pozostałe5 gmin ościennych · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy0,77 zł0,77 złu nas 0,77 zł, obok 0,77 złtyle samo co sąsiedzi
Budynki mieszkalne5 gmin ościennych · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy1,25 zł1,25 złu nas 1,25 zł, obok 1,25 złtyle samo co sąsiedzi
Budynki pod działalnością gospodarczą5 gmin ościennych · stawki na 2026 · u nas 100% ustawowej granicy35,53 zł35,53 złu nas 35,53 zł, obok 35,53 złtyle samo co sąsiedzi

Gmina graniczy z 5 gminami; uchwałę o stawkach ma u nas 5 z nich. Wyżej nie znaczy gorzej: niższa stawka bywa ulgą dla mieszkańca i rezygnacją z dochodu gminy naraz.

skąd te liczby ⓘ
Skąd bierze się ta różnicaSąsiedztwo liczymy z obrysów gmin, z tolerancją około dwustu metrów – obrysy w naszym pliku są uproszczone do rysowania i na wspólnej granicy rozchodzą się o ułamek stopnia. Stawki pochodzą z uchwał rad gmin ogłoszonych w wojewódzkich dziennikach urzędowych; pokazujemy stawkę podstawową, a rada może różnicować ją wewnątrz kategorii. Odniesieniem jest mediana sąsiadów, nie średnia, żeby jedna gmina o skrajnej stawce nie przesuwała całego porównania. Różnicę liczymy względem większej z dwóch wartości, więc granica ma jedną liczbę niezależnie od strony, z której się na nią patrzy. Rady uchwalają stawki w różnych momentach, więc gdy roczniki po obu stronach są zgodne, porównujemy złotówki wprost; gdy się różnią – udział w ustawowej granicy danego rocznika, bo sama granica rośnie co roku i dwie gminy stojące na swoich maksimach nie różnią się niczym poza rokiem uchwały. Czego ta miara NIE wie: ulg i zwolnień. Rada może uchwalić maksymalną stawkę i zwolnić z niej połowę gruntów osobną uchwałą, której nie czytamy – dwie gminy o tej samej stawce mogą więc pobierać różnie.

Co kontrolowała NIK

Kontrole Najwyższej Izby Kontroli obejmujące tę gminę w latach 2023–2025 · źródło: nik.gov.pl

Liczba kontroli nie jest miarą gospodarności: NIK dobiera jednostki celowo, pod temat kontroli, więc większa gmina trafia do próby częściej. Kontrola bada wskazane zadanie, a nie całość działania gminy, i kończy się wnioskami – nie uchyla żadnej uchwały. To co innego niż nadzór nad uchwałami.

Wygaśnięcia mandatów stwierdzone przez komisarza

dzienniki urzędowe

Komisarz wyborczy stwierdził wygaśnięcie 6 mandatów w Zabrze od 2024 roku.

  • zrzeczenie się mandatu 4
  • wybór na wójta lub burmistrza 2

W dzienniku urzędowym są wyłącznie postanowienia komisarza wyborczego. Wygaśnięcia stwierdzane uchwałą rady – za łączenie mandatu z działalnością na mieniu gminy (art. 24f ustawy o samorządzie gminnym) i za niezłożenie oświadczenia majątkowego – rada publikuje w BIP, nie w dzienniku, więc tego zestawienia nie obejmują.

Opinie składów orzekających RIO o budżecie gminy → Pieniądze

Co uchwaliła rada

208 aktów ogłoszonych w dzienniku urzędowym od 2024 roku · źródło: wojewódzki dziennik urzędowy

Budżet i finanse18,8%39 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
Planowanie przestrzenne7,7%16 aktóww tym 3 uchylonych lub uznanych za nieważne
Podatki i opłaty5,8%12 aktóww tym 5 uchylonych lub uznanych za nieważne
Odpady i czystość5,3%11 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
Oświata i opieka nad dziećmi5,3%11 aktóww tym 3 uchylonych lub uznanych za nieważne
Drogi i transport3,8%8 aktóww tym 1 uchylonych lub uznanych za nieważne
Pozostałe30,3%63 aktówobwieszczenia, wyroki sądów oraz akty, których tytuł nie mówi, czego dotyczą („w sprawie zmiany uchwały nr…") – tych nie przypisujemy zgadując
Pozostałe tematy – 4 kategorie, 11 aktów
Grunty i nieruchomości2,4%5 aktóww tym 1 uchylonych lub uznanych za nieważne
Pomoc społeczna i zdrowie1,9%4 aktów
Ustrój gminy0,5%1 akt
Bezpieczeństwo i straż0,5%1 akt

Uchwały uznane za nieważneprzez nadzór wojewody lub sąd

…i 5 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym

Nadzór nad uchwałami rady

Nadzór nad prawem miejscowym – to co innego niż kontrola finansów gminy.

  • Wojewoda21 aktówBada z urzędu każdą uchwałę rady i może stwierdzić jej nieważność w całości lub w części.
  • Regionalna Izba Obrachunkowa1 aktBada uchwały dotyczące finansów gminy – budżetu, podatków, opłat i zadłużenia.
  • Sąd administracyjny1 aktRozpoznaje skargi na uchwały i na rozstrzygnięcia nadzorcze; może je uchylić.
Zobacz, czego dotyczyły – 4 z 12 aktów

…i 8 więcej w dzienniku urzędowym

Wojewoda bada z urzędu KAŻDĄ uchwałę, więc rada uchwalająca więcej ma statystycznie więcej okazji do zakwestionowania. Część rozstrzygnięć dotyczy spornej wykładni i bywa uchylana przez sąd. To zestawienie zdarzeń, nie ocena rady.

Liczba uchwał nie jest miarą pracowitości rady, a liczba uchylonych – jej nieudolności: gmina o większym majątku uchwala więcej z konieczności, a uchylenie to zwykle aktualizacja własnej wcześniejszej uchwały. Pełna treść każdego aktu jest u wydawcy, pod linkiem.

Posłowie z okręgu tej gminy

Gmina Zabrze leży w okręgu wyborczym nr 29 (siedziba komisji: Gliwice). Poniżej 9 posłów wybranych w tym okręgu, od najwyższej liczby głosów.

Władza i mieszkańcy

Pięć dróg, którymi mieszkaniec może wejść w rozmowę z gminą – i gdzie ta gmina stoi

Budżet obywatelski

43,3zł / mieszkańca

81

najmniejnajwięcej

251. z 311 gmin

W puli było 6,6 mln zł.

W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. Jego brak nie jest tu ostatnim miejscem, tylko nieobecnością.

Kto głosuje

10 380na 100 tys.

56

najmniej głosującychnajwięcej

169. z 304 gmin

Zgłoszono 56 projektów na 100 tys.

W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. To nie jest frekwencja wyborcza – tę znajdziesz w sekcji „Jak głosowała gmina" na karcie gminy.

Inicjatywa lokalna

Nikt nie złożył wniosku

Tryb, w którym mieszkańcy sami proponują zadanie i dokładają własną pracę. Nie wpłynął ani jeden wniosek.

Pieniądze dla organizacji

76,5zł / mieszkańca

94

najmniejnajwięcej

2331. z 2477 gmin

Łącznie 11,8 mln zł dla stowarzyszeń i fundacji.

Zgromadzenia publiczne

24w roku

Wydanych zakazów: 1. GUS nie przelicza tego na mieszkańca, więc ta liczba nie ma pozycji w kraju.

Kobiety w radzie

28%

37

najmniejszy udziałnajwiększy

909. z 2478 gmin

Rada liczy 25 osób. Liczba mandatów wynika z ustawy, nie z decyzji gminy.

Pozostałe fakty z tego rozdziału

W porządku obrad rady jest stały punkt dla mieszkańcówtak2024
W gminie obowiązuje strategia rozwojutak2024
Projekt strategii szedł do konsultacji społecznychtak2024
W konsultacjach strategii wzięli udział mieszkańcytak2024
Projekt planu zagospodarowania szedł do konsultacjinie2022
Gmina ma gminny program rewitalizacjitak2025
Gmina prowadziła działania rewitalizacyjnetak2023
Powierzchnia gminy objęta planem miejscowym32,3%2024
Decyzje o warunkach zabudowy1552024
Radni252025
Sołtysi02025

Odpowiedzi „tak" i „nie" pochodzą z ankiety GUS o tym, czy dana procedura się odbyła. Nie mówią, ilu mieszkańców wzięło w niej udział ani czy ich uwagi zostały uwzględnione. Rocznik stoi przy każdej pozycji osobno – GUS publikuje te badania w różnym tempie.

Odstępstwa w tym rozdziale

wszystkie zestawienia

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)